బిహార్ రాష్ట్రం నుంచి మొట్టమొదటిసారిగా 18 మెట్రిక్ టన్నుల జీఐ-ట్యాగ్డ్ మిథిల మఖానాను ఆస్ట్రేలియాకు సముద్ర మార్గం ద్వారా ఎగుమతి చేశారు. ఈ చొరవతో దర్భంగా జిల్లా రైతులు మధ్యవర్తులను తొలగించి, **18%** ఎక్కువ రాబడిని పొందారు. సరఫరా గొలుసు మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచడం, అంతర్జాతీయ నాణ్యతా ప్రమాణాలను పాటించడం ద్వారా వ్యవసాయ ఎగుమతులను పెంచే ప్రయత్నాల్లో ఇది ఒక కీలక అడుగు.
బిహార్ తన వ్యవసాయ ఎగుమతి ప్రస్థానంలో ఒక సరికొత్త మైలురాయిని అందుకుంది. రాష్ట్రం నుంచి మొట్టమొదటిసారిగా 18 మెట్రిక్ టన్నుల జీఐ-ట్యాగ్డ్ మిథిల మఖానాను ఆస్ట్రేలియాకు సముద్ర మార్గం ద్వారా విజయవంతంగా ఎగుమతి చేశారు. స్థానిక మార్కెట్లకు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, నేరుగా ప్రపంచ వినియోగదారులతో అనుసంధానం కావడానికి రాష్ట్రం చేస్తున్న వ్యూహాత్మక ప్రయత్నాలకు ఇది నిదర్శనం.
ప్రత్యక్ష కొనుగోళ్లు, రైతులకు అధిక రాబడి
ఈ ఎగుమతి ప్రక్రియను APEDA (Agricultural and Processed Food Products Export Development Authority) సులభతరం చేసింది. దర్భంగాలో ఉపయోగించిన ప్రత్యక్ష కొనుగోలు నమూనా (Direct Procurement Model) ఈ ప్రక్రియలో ఒక ముఖ్యమైన అంశం. మధ్యవర్తులను తొలగించడం ద్వారా, రైతులు స్థానిక మార్కెట్లో పొందేదానికంటే దాదాపు 18% అధిక రాబడిని సాధించారు. ప్రస్తుతం భారతదేశం మొత్తం మఖానా ఉత్పత్తిలో 85-90% వాటా బిహార్దే. ఈ రాష్ట్రాన్ని మరింత పటిష్టమైన వ్యవసాయ ఎగుమతి కేంద్రంగా మార్చాలనే ప్రభుత్వ ప్రణాళికలో ఇది ఒక భాగం.
జీఐ ట్యాగ్ వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత
2022లో భౌగోళిక సూచిక (GI) ట్యాగ్ పొందిన మిథిల మఖానా, ప్రపంచ మార్కెట్లో ఒక ప్రీమియం ఉత్పత్తిగా నిలుస్తోంది. ఈ జీఐ ట్యాగ్ పంట నాణ్యతను, దాని మూలాన్ని వేరు చేయడానికి సహాయపడుతుంది, అంతర్జాతీయంగా మార్కెటింగ్ చేయడానికి సులభతరం చేస్తుంది. అత్యాధునిక ఇర్రేడియేషన్, నాణ్యతా పరీక్ష, ప్యాకేజింగ్, మెరుగైన లాజిస్టిక్స్ వంటి మౌలిక సదుపాయాలపై ప్రభుత్వం పెట్టుబడులు పెడుతోంది. తద్వారా ఉత్పత్తులు కఠినమైన అంతర్జాతీయ భద్రత, నాణ్యతా అవసరాలకు అనుగుణంగా ఉండేలా చూస్తుంది. కార్యకలాపాలను విస్తరించడానికి, ఈ ప్రాంతం నుండి మరిన్ని వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు ప్రపంచ మార్కెట్లలో పోటీ పడటానికి ఈ మెరుగుదలలు చాలా అవసరం.
సవాళ్లు, పర్యవేక్షణ
ఈ ఎగుమతి రైతులకు, ప్రాంతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఒక సానుకూల అడుగు అయినప్పటికీ, బిహార్ వ్యవసాయ రంగం దీర్ఘకాలిక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. మఖానా సాగుకు అధిక నీరు అవసరం, వాతావరణ మార్పులు స్థిరమైన ఉత్పత్తి స్థాయిలకు సంభావ్య ప్రమాదాన్ని కలిగిస్తాయి. అదనంగా, ఎగుమతిదారులు సంక్లిష్టమైన అంతర్జాతీయ ఆహార భద్రతా నిబంధనలను, పెరుగుతున్న లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులను అధిగమించాల్సి ఉంటుంది. ఇలాంటి ప్రత్యేక ఉత్పత్తులకు ప్రపంచ మార్కెట్ ధర, నాణ్యత పట్ల సున్నితంగా ఉంటుంది కాబట్టి, స్థిరత్వాన్ని కొనసాగించడం చాలా ముఖ్యం. ఈ నమూనా విజయం, నాణ్యతా ప్రమాణాలను నిలబెట్టుకోవడం, ఈ ప్రాంతంలోని ఇతర పంటలకు కూడా ఎగుమతి మౌలిక సదుపాయాలను విస్తరించడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. వ్యవసాయ రంగంలో పెట్టుబడిదారులు, విశ్లేషకులు ఈ చొరవలు రాష్ట్రంలోని ఇతర జీఐ-ట్యాగ్డ్ ఉత్పత్తులకు ఇలాంటి ఎగుమతి విజయాలకు దారితీస్తాయో లేదోనని ఆశిస్తున్నారు.