భారత రక్షణ రంగంలో సరికొత్త అధ్యాయం మొదలైంది. రక్షణ శాఖ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ 'ఆత్మనిర్భరత 2.0' (Aatmanirbharta 2.0)ను ప్రారంభించారు. ఇందులో భాగంగా నౌకాదళానికి సంబంధించి ఇప్పటికే **₹1,900 కోట్ల** కాంట్రాక్టులు ఖరారు కాగా, మరో **₹3,500 కోట్ల** విలువైన ప్రాజెక్టులు పైప్‌లైన్‌లో ఉన్నాయి.
రక్షణ రంగంలో కేవలం దిగుమతులను తగ్గించడమే కాకుండా, ప్రపంచ స్థాయి సాంకేతికతను సొంతం చేసుకోవడమే లక్ష్యంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం 'ఆత్మనిర్భరత 2.0'ను ప్రకటించింది. ఈ వ్యూహంలో భాగంగా 'డ్యూయల్ టెక్నాలజీ రోడ్‌మ్యాప్'ను అమలు చేస్తూ, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మరియు క్వాంటమ్ సెన్సింగ్ వంటి ఆధునిక రంగాల్లో స్వదేశీ నైపుణ్యాన్ని పెంపొందించుకోవాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది.
నౌకాదళ ఆధునీకరణ - ఆర్డర్ల జోరు
ఈ ఇండీజినైజేషన్ (Indigenisation) ప్రక్రియలో ఇండియన్ నేవీ కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. 5వ 'స్వావలంబన్' సెమినార్‌లో వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, iDEX (Innovations for Defence Excellence) ప్రోగ్రాం ద్వారా నేవీకి సంబంధించిన సవాళ్లు 2022లో 20 ఉండగా, ఇప్పుడు అవి 229కి పెరిగాయి. దీనివల్ల స్టార్టప్‌లు, చిన్న తరహా పరిశ్రమలకు రక్షణ సరఫరా గొలుసులో పెద్దపీట వేయనున్నారు.
ప్రైవేట్ రంగానికి కొత్త అవకాశాలు
గతంలో రక్షణ ప్రాజెక్టులు ఎక్కువగా ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలకే (DPSUs) పరిమితమయ్యేవి. అయితే, ఇప్పుడు సాంకేతిక పరిజ్ఞానంపై దృష్టి సారించడంతో ప్రైవేట్ ప్లేయర్స్ రంగంలోకి రానున్నారు. ముఖ్యంగా సెన్సార్లు, కమ్యూనికేషన్ సిస్టమ్స్, సాఫ్ట్‌వేర్ డెవలప్‌మెంట్‌లో నిపుణత ఉన్న కంపెనీలకు ఇది పెద్ద సానుకూలాంశం.
ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సిన రిస్క్‌లు
ఈ రంగంలో మంచి అవకాశాలు ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. అధునాతన రక్షణ సాంకేతికత తయారీకి అధిక R&D ఖర్చులు మరియు సుదీర్ఘ సమయం పడుతుంది. ప్రాజెక్టులలో జాప్యం, ఖర్చులు పెరగడం వంటివి చిన్న కంపెనీల లాభాలపై ప్రభావం చూపవచ్చు. ముఖ్యంగా ₹3,500 కోట్ల పైప్‌లైన్‌లో ఉన్న ప్రాజెక్టులు ఎన్ని ఆర్డర్లుగా మారతాయనేది మరియు కంపెనీల మాస్-ప్రొడక్షన్ సామర్థ్యాన్ని ఇన్వెస్టర్లు నిశితంగా గమనించాలి.