పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతంలో అమెరికాకు చెందిన MQ-9 Reaper డ్రోన్ కూలిపోయిందన్న వార్తల నేపథ్యంలో, భారత్ డిఫెన్స్ వ్యూహాలపై చర్చ జరుగుతోంది. అయితే, ఆగస్టు 17, 2026న కుదుర్చుకున్న **₹1,943 కోట్ల** విలువైన MQ-9B Sea Guardian డ్రోన్ల లీజు ఒప్పందంపై ఎలాంటి ప్రభావం ఉండదని రక్షణ శాఖ వర్గాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
వ్యూహాత్మక మార్పు..
పర్షియన్ గల్ఫ్లో జరిగిన ఘటన, అత్యాధునిక నిఘా డ్రోన్లు కూడా క్షేత్రస్థాయిలో ఎంతటి రిస్క్ను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందో ప్రపంచానికి కళ్లకు కట్టినట్లు చూపింది. అయితే, భారత్ అనుసరిస్తున్న రక్షణ వ్యూహం దీనికి భిన్నమైనది. భారత్ కొనుగోలు చేస్తున్న MQ-9B Sea Guardian డ్రోన్లు ప్రధానంగా సముద్ర తీర ప్రాంతాల నిఘా (ISR - Intelligence, Surveillance, and Reconnaissance) కోసం రూపొందించినవి. ఇవి మిడిల్ ఈస్ట్లో వాడుతున్న కంబాట్-ఫోకస్డ్ 'Reaper' డ్రోన్ల కంటే భిన్నమైనవని డిఫెన్స్ అనలిస్టులు చెబుతున్నారు.
భారత్ భారీ ప్లాన్..
భారత రక్షణ శాఖ ఆగస్టు 17న కుదుర్చుకున్న ₹1,943 కోట్ల విలువైన ఒప్పందం ద్వారా, రాబోయే 30 నెలల పాటు రెండు అదనపు MQ-9B యూనిట్లను లీజుకు తీసుకోనుంది. వీటి తయారీ సంస్థ General Atomics కాగా, భారత్ చేపట్టిన మెగా ప్రోగ్రామ్లో భాగంగా 2029 నుండి మొత్తం 31 డ్రోన్లను దాదాపు ₹32,000 కోట్ల వ్యయంతో చేజిక్కించుకోనుంది.
ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సిన అంశాలు..
డిఫెన్స్ సెక్టార్లో పెట్టుబడులు పెట్టిన వారు యుద్ధ ఉద్రిక్తతల కంటే, కంపెనీల ప్రాజెక్ట్ ఎగ్జిక్యూషన్ మరియు డెలివరీ టైమ్లైన్స్పైనే దృష్టి పెట్టాలి. ముఖ్యంగా:
- సప్లై చైన్ రిస్క్: గ్లోబల్ జాగ్రఫీలో మారుతున్న పరిణామాలు ఈ హై-కాస్ట్ హార్డ్వేర్ సప్లైపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతాయో చూడాలి.
- ఇండిజినైజేషన్: భారత్ తన స్వదేశీ సాంకేతికతకు, విదేశీ దిగుమతులకు మధ్య ఎలా సమతుల్యత పాటిస్తుందనేది కీలకం.
- టెక్నాలజీ అబ్సొలెసెన్స్: తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన రక్షణ వ్యవస్థలు ఇలాంటి భారీ డ్రోన్లను సవాలు చేస్తున్న తరుణంలో, భవిష్యత్తులో భారత రక్షణ వ్యూహాల్లో ఏవైనా మార్పులు వస్తాయేమో గమనించాలి.
