భారతీయ డిఫెన్స్ స్టార్టప్‌లు ఇప్పుడు తమ ఫోకస్‌ను ఏరియల్ డ్రోన్ల నుంచి అండర్-వాటర్ టెక్నాలజీ వైపు మళ్లిస్తున్నాయి. ఇండియన్ నేవీ నుంచి వస్తున్న ఆదరణతో EyeROV వంటి కంపెనీలకు **₹47 కోట్ల** కాంట్రాక్టులు దక్కుతుండగా, C2C Advanced Systems వంటి కంపెనీలు రెగ్యులేటరీ సమస్యలతో ఒడిదుడుకులను ఎదుర్కొంటున్నాయి.
భారతీయ డిఫెన్స్ టెక్నాలజీ రంగంలో ఇప్పుడు ఒక ఆసక్తికరమైన మార్పు కనిపిస్తోంది. ఏరియల్ డ్రోన్ల మార్కెట్ సంతృప్త స్థాయికి చేరుకోవడంతో, స్టార్టప్‌లన్నీ ఇప్పుడు అండర్-వాటర్ (నీటి అడుగున పనిచేసే) టెక్నాలజీ వైపు అడుగులు వేస్తున్నాయి. ఇండియన్ నేవీ సొంతంగా తయారైన టెక్నాలజీని (Indigenization) వాడాలని నిర్ణయించుకోవడంతో, ఈ స్టార్టప్‌లు కేవలం ప్రయోగ దశ నుంచి కాకుండా, నేరుగా ఆర్డర్లను పొందే స్థాయికి ఎదిగాయి.
ప్రొటోటైప్ నుంచి ఆర్డర్ల వరకు..
గతంలో స్టార్టప్‌లు కేవలం రీసెర్చ్‌కే పరిమితం కాగా, ఇప్పుడు నేవీ నుంచి అటానమస్ వెసెల్స్, మైన్-కౌంటర్ మెజర్ సిస్టమ్స్ వంటి వాటికి భారీగా ఆర్డర్లు వస్తున్నాయి. ఉదాహరణకు, EyeROV కంపెనీ ఇండియన్ నేవీ నుంచి ₹47 కోట్ల కాంట్రాక్టును దక్కించుకుంది. వారి 'Trout' అండర్-వాటర్ డ్రోన్లు ఇప్పుడు నేవీలో నిఘా మరియు తనిఖీల కోసం వాడబడుతున్నాయి. ఇది స్థానిక స్టార్టప్‌లకు దక్కిన పెద్ద విజయం.
అలాగే, Ammunic Systems అండర్-వాటర్ ఫ్యూజింగ్ టెక్నాలజీపై పనిచేస్తూ దిగుమతులను తగ్గించే ప్రయత్నం చేస్తుంటే, Yaanendriya వంటి సంస్థలు వీటిని రక్షణ రంగంతో పాటు మత్స్యకారుల నావిగేషన్ కోసం కూడా వాడాలని చూస్తున్నాయి.
మార్కెట్ వాస్తవాలు - ఇన్వెస్టర్ల రిస్క్
ఈ రంగంలో ఆశావహ దృక్పథం ఉన్నప్పటికీ, తయారీ మరియు ఆపరేషన్లలో సవాళ్లు అలాగే ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా పబ్లిక్ లిస్టెడ్ కంపెనీల పనితీరులో వ్యత్యాసం కనిపిస్తోంది. ఉదాహరణకు, C2C Advanced Systems షేర్ ధర ₹185.90 కి పడిపోయింది, ఇది 11.18% క్షీణతను సూచిస్తోంది. నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (NSE) కు ₹2.95 లక్షల ఫైన్ కట్టడం మరియు ఆడిట్ రిపోర్టుల్లో ఉన్న అభ్యంతరాలు ఈ షేర్ ధరపై ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపాయి. చిన్న డిఫెన్స్ టెక్ కంపెనీల్లో ఇన్వెస్ట్ చేసేటప్పుడు రెగ్యులేటరీ కంప్లయన్స్ మరియు ఫైనాన్షియల్ పారదర్శకత ఎంత ముఖ్యమో ఇది స్పష్టం చేస్తోంది.
భవిష్యత్తు ఎలా ఉండబోతోంది?
ఈ స్టార్టప్‌లు క్వాలిటీ తగ్గకుండా, ఆర్డర్లను టైమ్‌కి డెలివరీ చేయగలవా లేదా అన్నదే ఇప్పుడు కీలకం. పెట్టుబడిదారులు ఇప్పుడు కంపెనీల డెట్ లెవల్స్, ఆర్డర్ ఎగ్జిక్యూషన్ మరియు రెగ్యులేటరీ సమస్యలను పరిష్కరించుకునే సామర్థ్యాన్ని నిశితంగా గమనించాల్సి ఉంటుంది.