అంతరిక్ష రంగంలో భారత్, అమెరికా దేశాలు కొత్త 'కో-క్రియేషన్' మోడల్ దిశగా అడుగులు వేస్తున్నాయి. బెంగళూరు స్పేస్ ఎక్స్పో 2026 వేదికగా Tata Advanced Systems (TASL), జావలిన్ మిస్సైల్స్ తయారీకి కీలక ఒప్పందం చేసుకుంది.
భారత్ మరియు అమెరికా అంతరిక్ష భాగస్వామ్యం ఇప్పుడు సరికొత్త మలుపు తిరిగింది. ఇప్పటివరకు ప్రభుత్వాల మధ్య పరిశోధనలకే పరిమితమైన ఈ సంబంధం, ఇకపై కమర్షియల్ ప్రాధాన్యతతో ముందుకు సాగనుంది. బెంగళూరులో జరిగిన స్పేస్ ఎక్స్పో 2026లో US అంబాసిడర్ సెర్గియో గోర్ మాట్లాడుతూ, 'కో-క్రియేషన్' విధానం ద్వారా ప్రైవేట్ సంస్థలు, వెంచర్ క్యాపిటల్ మరియు ఇంజనీరింగ్ ప్రతిభను రెండు దేశాలు పంచుకుంటాయని స్పష్టం చేశారు. ఈ 'TRUST' ఇనిషియేటివ్ ద్వారా నావిగేషన్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ రంగాల్లో సంయుక్త అభివృద్ధి వేగవంతం కానుంది.\n\n### రక్షణ రంగంలో భారీ అడుగులు\n\nఈ సహకారంలో అత్యంత కీలకమైన అంశం Tata Advanced Systems (TASL) కు, Javelin Joint Venture కి మధ్య కుదిరిన మెమోరాండం ఆఫ్ అండర్స్టాండింగ్ (MoU). Lockheed Martin మరియు Raytheon వంటి దిగ్గజ సంస్థలతో కలిసి TASL, భారత్లోనే 'Javelin All Up Round' (AUR) మిస్సైల్స్ను తయారు చేసే దిశగా ప్రయత్నాలను మొదలుపెట్టింది. అమెరికా పెట్టుబడులు, అత్యాధునిక సాంకేతికతకు భారత్ తయారీ సామర్థ్యం తోడవ్వడం వల్ల గ్లోబల్ సప్లై చైన్లో భారత్ పాత్ర మరింత బలోపేతం కానుంది.\n\nమరోవైపు, NASA తన మూన్ బేస్ ప్రోగ్రామ్ (Artemis Accords) లో పాల్గొనాలని భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) ను ఆహ్వానించడం, ప్రపంచ వేదికపై భారత అంతరిక్ష నైపుణ్యానికి ఉన్న ప్రాముఖ్యతను చాటిచెబుతోంది.\n\n### ప్రైవేట్ రంగంలో దూకుడు\n\nమార్చి 2026 నాటికి భారత స్పేస్ సెక్టార్లో ప్రైవేట్ పెట్టుబడులు $618.5 మిలియన్ల స్థాయికి చేరుకున్నాయి. ప్రస్తుతం 440 కి పైగా స్పేస్ స్టార్టప్లు మన దేశంలో పనిచేస్తున్నాయి. అమెరికా మార్కెట్లలోకి ప్రవేశించడానికి ఉన్న అడ్డంకులను తొలగించడం ద్వారా ఈ 'కో-క్రియేషన్' మోడల్ ఇక్కడి స్పేస్-టెక్ కంపెనీలకు పెద్ద పీట వేయనుంది.\n\n### గమనించాల్సిన రిస్క్ అంశాలు\n\nఈ జోష్తో పాటు కొన్ని సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. టెక్నాలజీ ట్రాన్స్ఫర్, ఎగుమతి నియంత్రణలు (Export Controls) మరియు మేధో సంపత్తికి సంబంధించిన కఠినమైన నిబంధనలు ప్రాజెక్ట్ అమలులో జాప్యానికి కారణం కావచ్చు. ప్రస్తుతానికి ఈ స్పేస్ స్టార్టప్లు ప్రభుత్వ మౌలిక సదుపాయాలపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడుతున్నాయి. కాబట్టి ఇన్వెస్టర్లు జావలిన్ ప్రాజెక్ట్ టైమ్లైన్స్ మరియు రెగ్యులేటరీ ఆమోదాలను నిశితంగా గమనించాల్సి ఉంటుంది.