భారత రక్షణ ఎగుమతులు: 25 రెట్లు దూసుకుపోయాయి! ₹50,000 కోట్లకు చేరే లక్ష్యం

అసలు లెక్కలేంటంటే?

2017లో కేవలం ₹1,535 కోట్లుగా ఉన్న రక్షణ ఎగుమతులు, 2026 నాటికి ₹38,400 కోట్లకు చేరాయని Rubix Data Sciences రిపోర్ట్ చెబుతోంది. 2029 నాటికి ఈ సంఖ్య ₹50,000 కోట్లను దాటుతుందని అంచనా. ప్రభుత్వ విధానాలు, ప్రైవేట్ రంగం భాగస్వామ్యం ఈ అద్భుతమైన వృద్ధికి కారణమయ్యాయి.

ప్రభుత్వం దేశీయ ఉత్పత్తికి పెద్దపీట

ప్రభుత్వం దేశీయ ఉత్పత్తిపై (Indigenous Production) పెద్దపీట వేస్తోంది. 2021 నుండి రక్షణ బడ్జెట్ దాదాపు మూడు రెట్లు పెరిగి, 2027 నాటికి ₹7.85 లక్షల కోట్లకు చేరింది. ఇది రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖకు కేటాయించిన అతిపెద్ద మొత్తం. దేశీయంగానే రక్షణ పరికరాలను తయారు చేయాలనే వ్యూహంలో భాగంగా, 2025లో రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ కాంట్రాక్టులలో 92% (వాల్యూమ్ ప్రకారం) భారత కంపెనీలకే దక్కాయి. విలువ ప్రకారం చూస్తే ఈ శాతం 81% ఉంది. ఒక దశాబ్దం క్రితం విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారపడిన భారత్, ఇప్పుడు దాదాపు 65% రక్షణ పరికరాలను స్వదేశంలోనే తయారు చేసుకుంటోంది.

ప్రైవేట్ రంగం.. ఎగుమతులకు ఊపు

రక్షణ ఉత్పత్తిలో ప్రైవేట్ రంగం పాత్ర కూడా గణనీయంగా పెరిగింది. 2017లో 19% ఉన్న ప్రైవేట్ వాటా, 2025 నాటికి **23%**కి చేరింది. ముఖ్యంగా, 2026 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రక్షణ ఎగుమతుల్లో ప్రైవేట్ కంపెనీల వాటా సుమారు 45% ఉంది. ఈ రంగంలో 16,000 MSMEs సరఫరా గొలుసులో (Supply Chain) భాగస్వామ్యం వహిస్తుండగా, 1,000కు పైగా డిఫెన్స్ స్టార్టప్‌లు 2017 నుండి సుమారు $2 బిలియన్ల పెట్టుబడులను ఆకర్షించాయి.

ఇవీ సవాళ్లు

అయినా, కొన్ని సవాళ్లు ఇంకా ఉన్నాయి. భారత్ ప్రపంచంలోనే రెండో అతిపెద్ద ఆయుధ దిగుమతిదారుగా కొనసాగుతోంది. 2021-2025 మధ్య కాలంలో 8.2% వాటాను కలిగి ఉంది. జెట్ ఇంజిన్లు, అధునాతన సెన్సార్లు వంటి కీలకమైన హై-ఎండ్ టెక్నాలజీల దిగుమతుల్లో ఇంకా లోటు ఉంది. పరిశోధన-అభివృద్ధి (R&D)లో తక్కువ పెట్టుబడులు, గ్లోబల్ సప్లై చైన్ సమస్యల వల్ల ఇబ్బందులు కూడా ప్రధాన సవాళ్లుగా నిలుస్తున్నాయి.

భవిష్యత్ కార్యాచరణ

ఈ అడ్డంకులను అధిగమించడానికి, భారత్ R&D పెట్టుబడులను వేగవంతం చేయాలి. పరిశ్రమ, విద్యాసంస్థల మధ్య సహకారాన్ని మరింతగా పెంచాలి. అధునాతన టెక్నాలజీలలో దేశీయ సామర్థ్యాలను బలోపేతం చేయడానికి, రక్షణ ఎగుమతుల్లో స్థిరమైన వృద్ధిని కొనసాగించడానికి నిరంతర విధానపరమైన మద్దతు (Policy Support) చాలా ముఖ్యం.