ఆర్మీకి అత్యాధునిక రష్యన్ ఎయిర్ డిఫెన్స్
ఆర్మీ తన వైమానిక రక్షణ సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవడానికి రష్యాకు చెందిన Tunguska మిస్సైల్ సిస్టమ్ ను కొనుగోలు చేయనుంది. దీనికోసం ₹445 కోట్లతో ఒక ఒప్పందం కుదిరింది. విమానాలు, డ్రోన్లు, క్రూయిజ్ క్షిపణుల వంటి అనేక రకాల వైమానిక ముప్పులను ఎదుర్కోవడానికి ఈ సిస్టమ్ చాలా కీలకం. రష్యాతో భారత్ కున్న సుదీర్ఘ రక్షణ సంబంధాల్లో ఈ ఒప్పందం ఒక భాగం. ముఖ్యంగా తక్కువ ఎత్తులో వచ్చే ముప్పులను ఎదుర్కోవడంలో Tunguska సిస్టమ్ కీలకం కానుంది.
నేవీ P8I విమానాలకు స్వదేశంలోనే నిర్వహణ
ఇక నేవీ విషయానికొస్తే, Boeing India Defence Private Ltd. తో ₹413 కోట్లతో మరో ఒప్పందం జరిగింది. ఈ కాంట్రాక్ట్ ప్రకారం, భారత నేవీకి చెందిన P8I లాంగ్-రేంజ్ మారిటైమ్ రికనైసెన్స్ విమానాల నిర్వహణ (MRO - Maintenance, Repair, and Overhaul) అంతా దేశీయంగానే జరగనుంది. 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' (Make in India) విధానంలో భాగంగా 100% లోకల్ కంటెంట్ ఉండేలా ఈ ఒప్పందం కుదిరింది. దీనివల్ల దేశీయ రక్షణ పరిశ్రమ వృద్ధి చెందుతుంది. నేవీ వద్ద ఉన్న 12 P-8I విమానాల నిర్వహణ దేశంలోనే జరగడం, వాటి సముద్ర నిఘా, యాంటీ-సబ్ మెరైన్ మిషన్లకు ఉపయోగపడుతుంది.
రక్షణ వ్యయంలో వ్యూహాత్మక సమతుల్యం
ఈ రెండు ఒప్పందాలు భారత సైన్యాన్ని ఆధునీకరించడంలో ఒక కీలకమైన వ్యూహాన్ని సూచిస్తున్నాయి. ఒకవైపు అవసరమైన విదేశీ టెక్నాలజీని అందిపుచ్చుకుంటూనే, మరోవైపు దేశీయంగా రక్షణ పరిశ్రమను నిర్మించుకోవడంపై దృష్టి సారించింది. భారత్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద రక్షణ దిగుమతిదారుగా ఉన్నప్పటికీ, ఇప్పుడు స్థానిక తయారీ, నిర్వహణపై ఎక్కువ శ్రద్ధ పెడుతోంది. Tunguska కొనుగోలు తక్షణ అవసరాన్ని తీర్చగా, P8I MRO ఒప్పందం దేశీయ సామర్థ్యాలపై పెట్టుబడిగా నిలుస్తుంది.
సవాళ్లు లేకపోలేదు
అయితే, ఈ ఒప్పందాలు కొన్ని సవాళ్లను కూడా ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది. రష్యా సామగ్రిపై ఆధారపడటం, మారుతున్న అంతర్జాతీయ రాజకీయాల వల్ల సరఫరా గొలుసులో (Supply Chain) సమస్యలు తలెత్తవచ్చు. P8I MRO కోసం 100% లోకల్ కంటెంట్ సాధించాలంటే, బలమైన దేశీయ పారిశ్రామిక సామర్థ్యం, నైపుణ్యం కలిగిన కార్మికులు అవసరం. P-8I వంటి సంక్లిష్ట విమానాల నిర్వహణలో నాణ్యతను కొనసాగించడం చాలా ముఖ్యం. సరఫరాదారులను వైవిధ్యపరచడం, దేశీయ అభివృద్ధిని వేగవంతం చేయడం ఈ నష్టాలను తగ్గించడానికి మార్గాలుగా కనిపిస్తున్నాయి.