రక్షణ బడ్జెట్ దూకుడు.. స్టార్టప్స్‌కు మాత్రం VC ఫండింగ్ కష్టాలు!

భారీ బడ్జెట్, స్వదేశీ ఉత్పత్తిపై దృష్టి

కేంద్ర బడ్జెట్‌లో రక్షణ రంగానికి ₹7.85 లక్షల కోట్లు కేటాయించడం అనేది దేశీయంగా ఆయుధాలు, పరికరాల తయారీని పెంచేందుకు, సాయుధ బలగాలను ఆధునీకరించేందుకు ప్రభుత్వానికున్న నిబద్ధతను తెలియజేస్తుంది. ఈ భారీ కేటాయింపులు ఉత్పత్తిని వేగవంతం చేయడంతో పాటు, దేశీయ సామర్థ్యాలను పెంచడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. ప్రైవేట్ రంగ భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహించి, భారత రక్షణ ఉత్పత్తులను మరింత పోటీతత్వంగా మార్చాలనేది ప్రభుత్వ యోచన. మూలధన వ్యయం (Capital Expenditure) కూడా 18% పెరిగి ₹2.19 లక్షల కోట్లకు చేరడం, ముఖ్యంగా 'ఇతర పరికరాల' (Other Equipment) విభాగంలో గణనీయమైన వృద్ధిని సూచిస్తోంది.

స్టార్టప్స్‌కు VC నిధుల కష్టాలు

ప్రభుత్వం స్వదేశీ ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహిస్తూ, ఆవిష్కరణలకు మద్దతిస్తున్నప్పటికీ, డిఫెన్స్ స్టార్టప్ రంగం మాత్రం వెంచర్ క్యాపిటల్ (VC) ఫండింగ్ విషయంలో వెనుకబడి ఉందని Niti Aayog సభ్యుడు VK Saraswat స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. ఆయన మాట్లాడుతూ, రక్షణ రంగంలో స్టార్టప్స్ గణనీయమైన పురోగతి సాధించినప్పటికీ, వాటిని సమర్థవంతంగా విస్తరించడానికి మరింత బలమైన ఆర్థిక మద్దతు అవసరమని అన్నారు. ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహం ఉన్నా, ఈ వినూత్న సంస్థల వృద్ధికి అవసరమైన ప్రైవేట్ పెట్టుబడులు సరిపోకపోవచ్చని, ఇది సాంకేతికతను మార్కెట్లోకి తీసుకురావడంలో అడ్డంకిగా మారవచ్చని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ప్రస్తుత VC వ్యవస్థ, వేగవంతమైన వృద్ధిని సాధించాలనే ప్రభుత్వ ఆశయాలకు అనుగుణంగా లేదనిపిస్తోంది.

రక్షణ రంగంలో వాల్యుయేషన్స్ తీరు

ఇప్పటికే రక్షణ రంగంలో లిస్టయిన కంపెనీల వాల్యుయేషన్స్ ఆసక్తికరంగా ఉన్నాయి. Hindustan Aeronautics Ltd (HAL) దాదాపు 32.1-32.52 P/E రేషియోతో, Bharat Electronics Ltd (BEL) సుమారు 52.6-52.95 P/E రేషియోతో ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. Bharat Dynamics Ltd (BDL) సుమారు 80.17-88.3 P/Eతో, MTAR Technologies 148.21 P/Eతో, Data Patterns (India) Ltd 61.14-68.75 P/Eతో, Mishra Dhatu Nigam Ltd (MIDHANI) 61.44-63.39 P/Eతో, Paras Defence and Space Technologies Ltd 70.57-81.66 P/Eతో ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. పరిశ్రమ సగటు P/E 43.8x గా ఉంది, ఇది గత మూడేళ్ల సగటు కంటే ఎక్కువ. ఇది మార్కెట్ ఈ రంగం నుంచి భారీ వృద్ధిని ఆశిస్తోందని సూచిస్తుంది.

మార్కెట్ అప్రమత్తత, ఆచరణాత్మక సమస్యలు

ఫిబ్రవరి 1, 2026న బడ్జెట్ ప్రకటనల అనంతరం, రక్షణ రంగ స్టాక్స్‌లో భారీ అమ్మకాలు (Sell-off) కనిపించాయి. Nifty India Defence Index దాదాపు 9% పడిపోయింది. గత నెలల్లో ఈ రంగంలో వచ్చిన ర్యాలీని చూసి, బడ్జెట్ ప్రకటనలు చాలావరకు ఊహించినవేనని, ఇప్పటికే ధరల్లో ప్రతిబింబించాయని పెట్టుబడిదారులు భావించారు. కొత్తగా పెద్ద పాలసీలు లేదా కొనుగోళ్ల ఆర్డర్లు లేకపోవడంతో, లాభాల స్వీకరణ (Profit Booking) జరిగింది. అంతేకాకుండా, అధికారుల అడ్డంకులు (Bureaucratic hurdles) వంటి దీర్ఘకాలిక సమస్యలు, సాయుధ బలగాల ఆధునీకరణ, కార్యాచరణ సంసిద్ధత (Operational readiness) లక్ష్యాలను ఆలస్యం చేసే అవకాశం ఉంది.

భవిష్యత్ యుద్ధ అవసరాలు & స్టార్టప్స్ పాత్ర

VK Saraswat చేసిన వ్యాఖ్యలు, 'ఆపరేషన్ సింధూర్' నుంచి నేర్చుకున్న పాఠాలు, సంప్రదింపులు లేని (Non-contact) అత్యాధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అవసరాన్ని తెలియజేస్తున్నాయి. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, రోబోటిక్స్, డ్రోన్లు వంటి సాంకేతికతలు భవిష్యత్ యుద్ధభూములను మార్చనున్నాయి. ఈ క్రమంలో ప్రైవేట్ రంగ ఆవిష్కరణలు, ముఖ్యంగా స్టార్టప్స్ పాత్ర చాలా కీలకం. అయితే, VC నిధుల కొరత ఈ ఆవిష్కరణాత్మక మార్గానికి ఆటంకం కలిగించే అవకాశం ఉంది.