மத்திய அரசின் உத்தரவுகளின்படி, இந்திய-சீன எல்லை வர்த்தகம் லிபுலேக் கணவாய் வழியாக ஜூன் 2026 முதல் மீண்டும் செயல்பட உள்ளது. வெளியுறவு அமைச்சகம் (MEA) 'எந்த ஆட்சேபனையும் இல்லை' என்ற சான்றிதழை (NOC) வழங்கியுள்ளது. வெளியுறவுத்துறை செயலர் விக்ரம் மிஸ்ரி மற்றும் உள்துறை அமைச்சகம் (MHA), வர்த்தக அமைச்சகத்தின் ஒப்புதலும் கிடைத்துள்ளதால், இந்த பாரம்பரிய வர்த்தகப் பாதையை மீண்டும் திறக்க மத்திய அரசு முழு ஆதரவை தெரிவித்துள்ளது. பித்தோராகர் மாவட்ட அதிகாரிகள், வியாபாரிகளுக்கான போக்குவரத்து முகாம்கள், தகவல் தொடர்பு, வங்கிச் சேவைகள், சுங்க வரி, மற்றும் பாதுகாப்பு ஏற்பாடுகளைச் செய்ய பல்வேறு துறைகளுடன் இணைந்து செயல்பட்டு வருகின்றனர். சீன தரப்பினருடன் தொடர்பு விவரங்களைப் பகிர்ந்துகொள்வதன் மூலம் ஒருங்கிணைப்பை மேம்படுத்தவும் திட்டமிடப்பட்டுள்ளது. வரலாற்று ரீதியாக, இந்த பாதை இந்தியாவை திபெத்தில் உள்ள தலக்கோட் அருகே இணைத்து, பல நூற்றாண்டுகளாக வியாபாரிகள் மற்றும் யாத்ரீகர்களுக்கு சேவையாற்றி வந்துள்ளது.
இந்த லிபுலேக் கணவாய் திறப்பு, 2020 ஆம் ஆண்டு நடந்த எல்லை மோதல்கள் உள்ளிட்ட பதற்றமான காலங்களுக்குப் பிறகு, இரு நாடுகளுக்கும் இடையேயான உறவுகளைச் சீராக்கும் பரந்த முயற்சிகளின் ஒரு பகுதியாகும். இதேபோல், ஷிப்கி லா (Shipki La) மற்றும் नाथு லா (Nathu La) போன்ற மற்ற முக்கிய இமயமலை வர்த்தகப் பாதைகளும் திறக்கப்பட திட்டமிடப்பட்டுள்ளது. லிபுலேக் பாதை 1992 இல் நீண்ட இடைவெளிக்குப் பிறகு மீண்டும் செயல்பாட்டிற்கு வந்து, 2020 இல் கொரோனா பெருந்தொற்று காரணமாக மூடப்பட்டது. இந்தியா-சீனா இடையேயான ஒட்டுமொத்த வர்த்தகம் சீனாவுக்கு சாதகமாக இருந்தாலும், 2024-25 நிதியாண்டில் 99.20 பில்லியன் டாலர் வர்த்தகப் பற்றாக்குறை உள்ளது. இருப்பினும், லிபுலேக் வர்த்தகம் சிறியதாக இருந்தாலும், எல்லைப் பகுதி மக்களின் வாழ்வாதாரத்திற்கு மிகவும் முக்கியமானது. 2019 இல், இதன் வர்த்தக அளவு சுமார் 30 மில்லியன் ரூபாய் ஆகும், இதில் ஏற்றுமதி 1.25 கோடி ரூபாய் என்றும், இறக்குமதி 1.90 கோடி ரூபாய் என்றும் மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது. 2020 இல் கட்டி முடிக்கப்பட்ட சாலை வசதி, போக்குவரத்து செலவுகளைக் குறைத்து, அதிக பங்கேற்பை ஊக்குவிக்கும் என எதிர்பார்க்கப்படுகிறது.
நேபாளத்தின் உரிமை கோரல்களும் இந்த வர்த்தகப் பாதையின் திறப்பை சிக்கலாக்குகின்றன. லிபுலேக், கலாபானி, லிம்பியாதுரா ஆகியவை நேபாளத்தின் இறையாண்மைக்கு உட்பட்ட பகுதிகள் என நேபாளம் கூறுகிறது. 2020 இல் இந்தியா இப்பகுதிக்கு ஒரு சாலையைத் திறந்த பிறகு இந்த உரிமை கோரல் முக்கியத்துவம் பெற்றது. இந்தியா இந்த உரிமைகளை வரலாற்று உண்மைகளின் அடிப்படையில் இல்லை என்று கூறி நிராகரித்து வருகிறது. இந்த சர்ச்சை இருதரப்பு ஈடுபாடுகளை வரலாற்று ரீதியாக சிக்கலாக்கியுள்ளது. மேலும், டோக்லாம் மோதல் போன்ற நிகழ்வுகளால் नाथு லா போன்ற வர்த்தகப் பாதைகள் பாதிக்கப்பட்ட நிலையில், லிபுலேக்கின் நீண்டகால பொருளாதார ஸ்திரத்தன்மை எல்லைப் பாதுகாப்பு மற்றும் இராஜதந்திர உறவுகளைப் பொறுத்தது. புவிசார் அரசியல் பதற்றங்களால் ஏற்பட்ட வர்த்தக தடங்கல்கள், நிலையான வர்த்தகத்தில் உள்ள அபாயங்களை எடுத்துக்காட்டுகின்றன.
வர்த்தகப் பருவம் ஜூன் மாதம் தொடங்கி செப்டம்பர் வரை நடைபெறும். தட்பவெப்ப நிலையைப் பொறுத்து நீட்டிக்கப்படவும் வாய்ப்புள்ளது. வர்த்தகத்தை எளிதாக்க, மேம்பட்ட நெட்வொர்க் இணைப்பு மற்றும் வங்கிச் சேவைகள் போன்ற உள்கட்டமைப்பு மற்றும் தகவல் தொடர்பு மேம்பாடுகள் குறித்தும் விவாதங்கள் நடந்து வருகின்றன. இந்த மூலோபாய ரீதியான திறப்பு, சிக்கலான புவிசார் அரசியல் சூழலில், பொருளாதார நடவடிக்கைகளுக்கு ஒரு குறுகிய வழியை வழங்குகிறது.
