சொத்துக்கள் பறிமுதல் சர்ச்சை - Getir-ன் பின்னடைவு
Getir நிறுவன நிறுவனர்களுக்கும், அதன் மிகப்பெரிய முதலீட்டாளரான Mubadala-வுக்கும் இடையேயான இந்த சட்டப் போராட்டம், கொரோனா காலக்கட்டத்தில் அதீத வளர்ச்சி கண்ட 'விரைவு வர்த்தக' (Quick Commerce) துறையின் வீழ்ச்சியைப் பிரதிபலிக்கிறது. ஒரு காலத்தில் $12 பில்லியன் மதிப்பீடு செய்யப்பட்ட Getir-ன் மதிப்பு, தற்போது $2.5 பில்லியன் ஆக சரிந்துள்ளது. ஜூன் 2024-ல் Mubadala தலைமையிலான $250 மில்லியன் நிதி உள்ளீட்டிற்குப் பிறகு இந்த சரிவு ஏற்பட்டது.
நிறுவனர்கள் தரப்பில், ஜூன் 2024-ல் நடந்த மறுசீரமைப்பு ஒப்பந்தத்தின்படி, Mubadala முக்கிய சொத்துக்களான Getir Finance-ஐ (கடந்த ஆண்டு $510 மில்லியன் மதிப்புள்ளதாக கருதப்பட்டது) தங்களுக்கு வழங்காமல், லாபம் குறைவான FreshDirect, n11 போன்ற நிறுவனங்களை மட்டுமே தங்கள் கட்டுப்பாட்டில் அளித்ததாக குற்றஞ்சாட்டியுள்ளனர். இதனால் தங்களுக்கு பெரும் மதிப்பு இழப்பு ஏற்பட்டதாக அவர்கள் கூறுகின்றனர்.
அரசு நிதியத்தின் நோக்கம் vs. நிறுவனர்களின் கனவு
அபுதாபியின் $232 பில்லியன் சொத்துக்களை நிர்வகிக்கும் Mubadala, நீண்ட கால நிதி வருவாய் மற்றும் மூலோபாய விரிவாக்கத்தில் கவனம் செலுத்தும் ஒரு இறையாண்மை சொத்து நிதியாகும். இதற்கு மாறாக, Getir நிறுவனர்கள் அதிவேக வளர்ச்சியை நோக்கமாகக் கொண்டு, பெருந்தொற்று காலக்கட்டத்தில் வேகமாக விரிவடைந்தனர். ஆனால், துணிகர மூலதனம் (Venture Capital) குறைந்து, லாபம் முக்கியத்துவம் பெற்ற பிறகு, இந்த மாடல் நிலைக்க முடியாததாகிவிட்டது.
Uber Deal - வழக்கின் முக்கிய காரணம்
Uber Technologies நிறுவனம், Getir-ன் துருக்கிய செயல்பாடுகளை $335 மில்லியன்-க்கு வாங்கியதுதான், நிறுவனர்கள் $700 மில்லியன் வழக்கு தொடுக்க முக்கிய காரணமாக அமைந்துள்ளது. இந்த விற்பனை, ஜூன் 2024 மறுசீரமைப்பு ஒப்பந்தத்தை மீறுவதாகவும், Getir Finance போன்ற முக்கிய சொத்துக்களை Mubadala தன்னிடம் வைத்துக் கொண்டு, லாபகரமான துருக்கிய வியாபாரத்தை விற்றது சரியானதல்ல என்றும் நிறுவனர்கள் வாதிடுகின்றனர்.
நிதி நெருக்கடி மற்றும் கட்டுப்பாட்டுப் போராட்டங்கள்
Getir நிறுவனம் 2022-ல் £168 மில்லியன்-க்கும் அதிகமான நஷ்டத்தை சந்தித்தது மற்றும் பல ஊழியர்களை பணிநீக்கம் செய்தது. இதனால், இங்கிலாந்து, அமெரிக்கா, நெதர்லாந்து, ஜெர்மனி போன்ற பல வெளிநாட்டு சந்தைகளில் இருந்து வெளியேறி, தனது தாய் நிறுவனமான துருக்கியில் மட்டுமே கவனம் செலுத்துகிறது. இந்த சட்ட நடவடிக்கை ஒன்றும் முதல் முறை அல்ல. இதற்கு முன்பும், Getir திவாலாகும் அபாயத்தில் இருந்தபோது, Mubadala-வுக்கு சாதகமாக ஒரு டச்சு நீதிமன்றம் தீர்ப்பளித்திருந்தது.
Getir-ன் நிறுவனர்களுக்கும், பெரிய முதலீட்டாளர்களுக்கும் இடையேயான இதுபோன்ற சண்டைகள், வேகமாக வளரும் நிறுவனங்களில் காணப்படும் சிக்கலான நிர்வாக சவால்களைக் காட்டுகிறது. இது, நிறுவனர்களின் கனவுகளுக்கும், முதலீட்டாளர்களின் நிதிப் பாதுகாப்பு குறித்த அச்சங்களுக்கும் இடையே ஏற்படும் வேறுபாட்டைக் குறிக்கிறது.