UNGA ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਟਰੇਡ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਲਟਰੀ ਲੋਜਿਸਟਿਕਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਖਾਦ ਅਤੇ ਐਨਰਜੀ ਸਪਲਾਈ ਵਰਗੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਫੂਡ ਇਨਫਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਹੈ।
ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ (UNGA) ਦੌਰਾਨ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦਾ ਉਠਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਮਿਲਟਰੀ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਖਾਦ (Fertilizer) ਅਤੇ ਬਾਲਣ (Fuel) ਵਰਗੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਦੇਰੀ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਕਮੀ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ।
ਜੀਓ-ਪੋਲੀਟਿਕਸ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਸਰ
ਇਸ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਕਿ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ (Geopolitical Tensions) ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਫੂਡ ਇਨਫਲੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਹ ਸਪਲਾਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਚੇਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੇਬ ਅਤੇ ਅਰਥਚਾਰੇ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰੀਜਨਲ ਰੈਜ਼ੀਲੈਂਸ ਦੀ ਲੋੜ
ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਨੇਪਾਲ ਨੇ 'ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਕਲਾਈਮੇਟ ਰੈਜ਼ੀਲੈਂਸ ਸਿਸਟਮ' ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੋਟੇਕੋਸ਼ੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਜੋਖਮਾਂ ਤੋਂ ਨਜਿੱਠਣਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਮੌਕਾ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ, ਆਧੁਨਿਕ ਸਟੋਰੇਜ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਐਨਰਜੀ ਰੂਟਸ 'ਤੇ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਨਫਰਾਸਟਰੱਕਚਰ ਅਤੇ ਐਗਰੀ-ਸਪੋਰਟ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਖੇਤਰੀ ਦੇਸ਼ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।