UN Security Council ਵਿੱਚ 2028-2029 ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਲਈ ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਾਅਵਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਟੱਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜੂਨ 2027 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਚੋਣ ਏਸ਼ੀਆ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਹੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ 'SHANTI' ਫਰੇਮਵਰਕ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (UNSC) ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਗੈਰ-ਸਥਾਈ ਸੀਟ ਲਈ ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਦਾਅਵਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 15 ਮੈਂਬਰੀ ਕੌਂਸਲ ਲਈ ਉਮੀਦਵਾਰੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਕੂਟਨੀਤਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਜੂਨ 2027 ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ (SHANTI Framework)
ਭਾਰਤ ਇਸ ਚੋਣ ਨੂੰ ਆਪਣੀ 'SHANTI' ਪਹਿਲ ਰਾਹੀਂ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'Securing Holistic Advancement through Norms, Trust and Integrity'। ਇਸ ਫਰੇਮਵਰਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਪੀਸਕੀਪਿੰਗ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸਾਊਥ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਲਗਾਤਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸਿਰੋਜਿਦੀਨ ਮੁਹਰੀਦੀਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਮਸਲਿਆਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਨਜ਼ਰੀਆ ਪੇਸ਼ ਕਰੇਗੀ। ਇੱਕ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ, ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਇਹ ਚੋਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੀਟ ਦਾ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਏਸ਼ੀਆ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੇ ਗਲੋਬਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਵੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।