Sri Lanka ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹੱਦ ਨੇੜੇ ਫਸੇ **19** Iranian oil tankers ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ secondary sanctions ਉਸ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਰਿਕਵਰੀ ਲਈ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿਉਂ ਖਤਰਾ ਬਣਿਆ ਇਹ ਸਟੈਂਡ-ਆਫ?
ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਬਹੁਤ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ 19 ਜਹਾਜ਼ ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੋਂ 'Strait of Hormuz' ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਨੇਵਲ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤੱਟ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਨ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਿੱਲਤ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਲੰਬੋ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੋਈ ਜੋਖਮ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ।
ਸੈਕੰਡਰੀ ਸੈਂਕਸ਼ਨਜ਼ ਦਾ ਡਰ
ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਾਵਾਂਡੋਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ sanctioned Iranian fleets ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ 'secondary sanctions' ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਰਯਾਤ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਦੇ ਰਸਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਤਣਾਅ ਛੋਟੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਇਰਾਨੀ ਦੂਤਘਰ ਨੇ ਵੀ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਇਹਨਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਰਗੋ ਜਾਂ ਮੰਜ਼ਿਲ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।