ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ Jeffrey Sachs ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਆਪਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ BRICS Summit ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਇਕੋਨੋਮੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ Jeffrey Sachs ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਕੂਟਨੀਤਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਜੇਕਰ ਮਿਲ ਕੇ ਚੱਲਣ ਤਾਂ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਢਾਂਚਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਆਨ 12-13 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ BRICS Summit ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਇਆ ਹੈ।
ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ
Sachs ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਤਣਾਅ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਪਹੁੰਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਦਬਦਬੇ (Unilateralism) ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ 'Global South' ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ (Capital Flows) ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਡਾਲਰ ਦਾ ਬਦਲ ਲੱਭਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ
Sachs ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਇੱਕ 'ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਥਿਆਰ' ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। BRICS ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਅਜਿਹਾ ਪੇਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਮੁਦਰਾ (Local Currency) ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿੱਤੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਡਰ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਲਈ ਚੀਨ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੀਨ ਨਾਲ ਵੱਡਾ Trade Deficit ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੰਮੇਲਨ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਪੇਮੈਂਟ ਇਨਫਰਾਸਟਰੱਕਚਰ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਨਵੇਂ ਐਲਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।