ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ 23 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਪੱਕੀ ਦੀਵਾਰ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਗ੍ਹਾ ਛੱਡਣੀ ਪਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਉਦੋਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਲਟਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
Detailed Coverage
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚੌਕੀਆਂ
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ 23 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੰਬੀ ਪੱਕੀ ਦੀਵਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣੀ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਇਸ ਦੀਵਾਰ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਧ, ਜੋ ਖਾਨ ਯੂਨਿਸ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਗਾਜ਼ਾ ਸਿਟੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬੰਨ੍ਹ ਫੌਜੀਆਂ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਅਤੇ ਘੁਸਪੈਠ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜ਼ੋਨ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਨਾਲ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਦੀਵਾਰ, ਨਵੀਆਂ ਫੌਜੀ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਕਈ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਫੌਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਹਮਾਸ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਤੱਟ 'ਤੇ ਬਣੇ ਤੰਬੂਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਖਤਰਨਾਕ ਸਰਹੱਦ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕੀਮਤ
ਇੱਕ ਅਸਪਸ਼ਟ ਸਰਹੱਦ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਯੈਲੋ ਲਾਈਨ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਥਾਂ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਖਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ ਜਾਂ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਬਫਰ ਜ਼ੋਨ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅੜਿੱਕਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਟਕਰਾਅ
ਇਸ ਦੀਵਾਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਰੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਗਾਜ਼ਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਹਮਾਸ ਦੇ ਨਿਹੱਥੇਕਰਨ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ਨੇ ਇਸ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅੜਿੱਕੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਹਮਾਸ ਵੱਲੋਂ 7 ਅਕਤੂਬਰ, 2023 ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗਾਜ਼ਾ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 73,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਲਸਤੀਨੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਦੀਵਾਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਫੌਜੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਵੱਖ ਹੋਣਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਗਲਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੱਧਸਥੀਰ ਮੌਜੂਦਾ ਅੜਿੱਕੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਤਕੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।