BRICS ਸਮਿਟ ਦੌਰਾਨ ਇਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ Masoud Pezeshkian ਨੇ Saudi Arabia ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ Saudi Arabia ਦੇ ਤੇਲ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ 'ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਐਨਰਜੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵਧੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
BRICS ਸਮਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ Masoud Pezeshkian ਨੇ ਸਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ Saudi Arabia ਨਾਲ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਖੇਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫਰੇਮਵਰਕ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ Saudi Arabia, Turkey ਅਤੇ Pakistan ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਾਡਲ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਯੂਰਪ ਵਾਂਗ ਖੇਤਰੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਅਤੇ ਤੇਲ ਸੰਕਟ
ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਪਰ 11 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ Saudi Arabia ਦੇ ਮੁੱਖ ਐਨਰਜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲੇ ਕਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ 'East-West' ਤੇਲ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਐਨਰਜੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਤੇਲ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਦਰਾਮਦ (Import) 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਛਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ:
- ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ: ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਨਾਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ: ਕੈਮੀਕਲ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) ਘੱਟ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਿਸਕ: ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਲਾਗਤਾਂ ਵਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆ ਸਕੇਗੀ ਜਾਂ ਤੇਲ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੇਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।