ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ (Geopolitical) ਹਾਲਾਤ ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। 3 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ Iran ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਬੰਬਾਰੀ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਂਦਿਆਂ Kuwait 'ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ Israel ਦੇ ਨਵੇਂ 'Disengagement 710' ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਕਰੂਡ ਆਇਲ (Crude Oil) ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਤੇ ਪੈਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ।
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਲਿਆ ਹੈ। Iran ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ Kuwait ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਡਿਫੈਂਸ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਨੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਾਲ 2026 ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਵਿਸਤਾਰ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ
ਬਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਫਿਕਰ Strait of Hormuz ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਗਲੋਬਲ ਆਇਲ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇੱਥੇ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਰੂਡ ਆਇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ।
ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਦਾ ਖਰਚਾ
ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਬੀਮਾ (Insurance) ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਨ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦਾ ਖਰਚਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ: 'Risk-Off' ਮੂਡ
ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ 'Risk-off' ਅਪਰੋਚ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਕੱਢ ਕੇ ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡ ਵਰਗੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਪਾਵਰਜ਼ ਦੇ ਬਿਆਨ ਅਤੇ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਹਲਚਲ ਹੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਅਗਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ।