ਯਮਨ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ Mokha ਪੋਰਟ 'ਤੇ Houthi ਬਾਗੀਆਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਹੈ। Bab el-Mandeb Strait ਦੇ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਕਾਰਨ Brent crude ਆਇਲ **$105** ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਅਤੇ ਆਇਲ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ 10 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਹਲਚਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜਦੋਂ Houthi ਬਾਗੀਆਂ ਨੇ ਯਮਨ ਦੇ ਅਹਿਮ Mokha ਪੋਰਟ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ Bab el-Mandeb Strait ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਲਗਭਗ 12% ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Brent crude ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉਛਲ ਕੇ $105 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਨਿਕਲ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾਵਾਂ
ਭਾਰਤ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਵੱਡਾ ਦਰਾਮਦਕਾਰ (Importer) ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੰਪੋਰਟ ਬਿੱਲ ਵਧੇਗਾ, ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਆਵੇਗਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ (Retail Inflation) ਵਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ।
ਕਿਹੜੇ ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਅਸਰ?
- Oil Marketing Companies (OMCs): ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਉਛਾਲ ਨਾਲ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Margin) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- Aviation Sector: ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਲਈ Aviation Turbine Fuel (ATF) ਦਾ ਖਰਚਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
- Logistics & Exports: ਜੇਕਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ Red Sea ਤੋਂ ਬਦਲਵੇਂ ਰਸਤੇ ਚੁਣਨੇ ਪਏ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਖਰਚੇ ਵਧਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਐਕਸਪੋਰਟ ਦੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ Israel Katz ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਈਰਾਨ ਦੇ ਊਰਜਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏਗਾ। ਇਹ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ Bab el-Mandeb Strait ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।