ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ (UN) ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 2025 ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ **25** ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਨਾਗਰਿਕ ਮੌਤਾਂ **37,000** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗਲੋਬਲ ਮਿਲਟਰੀ ਖਰਚਾ ਰਿਕਾਰਡ **$2.9 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ** ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਅਤੇ ESG ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੱਡੇ ਖਤਰੇ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਧਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 37,000 ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਚੌਥੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਸੀ—ਇਹ ਅੰਕੜਾ 2021 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮੈਕਰੋ-ਇਕਨਾਮਿਕ ਸ਼ਿਫਟ ਅਤੇ ਮਿਲਟਰੀ ਖਰਚਾ
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਹੁਣ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਏਡ (Development Aid) ਦੀ ਬਜਾਏ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ (Defense and Security) 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਕਾਰਡ $2.9 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਦਾ ਮਿਲਟਰੀ ਖਰਚਾ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਪੂੰਜੀ ਦਾ ਰੁਖ ਕਿੱਧਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਡਿਫੈਂਸ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਜੋਖਮਾਂ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ 750 ਮਿਲੀਅਨ ਔਰਤਾਂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਖਤਰੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ESG ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਹ ਸਥਿਤੀ ESG (Environmental, Social, and Governance) ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ ਉੱਥੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ (Logistics Delays) ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। AI-ਅਧਾਰਿਤ ਮਿਲਟਰੀ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਘਟ ਕੇ ਸਿਰਫ 5% ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿਮਾਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿਫੈਂਸ ਬਜਟ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।