ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਯਤਨ ਫਿਲਹਾਲ ਠੱਪ ਪਏ ਹਨ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਹਮਾਸ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਨਿਹੱਥੇਕਰਨ (disarmament) ਅਤੇ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੇ ਮਤਭੇਦਾਂ ਕਾਰਨ ਰੁਕ ਗਈ ਹੈ।
ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਸਥਾਨਕ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਗਾਜ਼ਾ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਡੇਰ ਅਲ-ਬਾਲਾਹ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡੇਰ ਅਲ-ਬਾਲਾਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ਾ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਸਮੇਤ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਵੀ ਫੌਜੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਵਧਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਨਵਾਂ ਹਿੰਸਾਚਾਰ ਵਧਣ ਦੌਰਾਨ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੋਏ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਤਨ ਵੀ ਅਟਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਨਿਹੱਥੇਕਰਨ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਬਿਆਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ, ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਮੰਗਾਂ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਸਲ ਰਾਹ ਬੰਦ ਹੈ।
ਹਮਾਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਸੌਂਪਣ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇਗਾ ਜਦੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫੌਜੀ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਹਮਾਸ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦੇਵੇ। ਮੰਗਾਂ ਅਤੇ ਜਵਾਬੀ ਮੰਗਾਂ ਦੇ ਇਸ ਚੱਕਰ ਨੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਗੁੰਝਲਤਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ, ਪਰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਫਤਾਹ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੁਹੰਮਦ ਦਹਲਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਚਰਚਾਵਾਂ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਦਹਲਾਨ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ, ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਤਾਜ਼ਾ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਾਸ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ (U.S. State Department) ਤੋਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਉਡੀਕ ਹੈ।
