ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) ਵਿਚਕਾਰ ਵਧੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਹੈ। Larak Island 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਜੌਰਡਨ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਮਗਰੋਂ Brent crude ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀ ਮੰਗਲਵਾਰ, 1 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ Larak Island 'ਤੇ IRGC ਦੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ IRGC ਨੇ ਜੌਰਡਨ ਸਥਿਤ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗੀਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਪਰ ਇਸ ਸਿੱਧੀ ਟੱਕਰ ਨੇ ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਐਨਰਜੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ Brent crude oil ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ 'ਤੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। Strait of Hormuz, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਹੋਇਆ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੂਟ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਸ਼ਾਰਟੇਜ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। S&P 500 ਅਤੇ Nasdaq ਵਰਗੇ ਗਲੋਬਲ ਇੰਡੈਕਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਜੰਗ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ Federal Reserve ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਸਿੱਧਾ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋੜ ਦਾ ਤੇਲ ਦਰਾਮਦ (Import) ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਪੋਰਟ ਬਿੱਲ ਵਧਣ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) ਵੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਪਸਟ੍ਰੀਮ ਐਨਰਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਡਾਊਨਸਟ੍ਰੀਮ ਆਇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਟਕਰਾਅ ਕਿੰਨਾ ਲੰਬਾ ਚੱਲੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (Interest Rates) ਉੱਚੀਆਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਪੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਲਹਾਲ, ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ Strait of Hormuz ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ।