Strait of Hormuz ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ Brent Crude ਦੀ ਕੀਮਤ **$100** ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਵਾਲੀਅਮ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਿਰਫ਼ **10%** ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਘਾਟਾ ਵਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਐਨਰਜੀ ਰੂਟ 'Strait of Hormuz' ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਰਫਤਾਰ ਡਿੱਗ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ 10% ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਕੁੱਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ LNG ਲੋੜਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸੇ ਰੂਟ ਤੋਂ ਮੰਗਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੰਪੋਰਟ ਬਿੱਲ ਸਿੱਧਾ ਉੱਪਰ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਦਰ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰੰਟ ਅਕਾਊਂਟ ਡੈਫੀਸਿਟ (CAD) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧੇਗਾ। ਉਧਰ, Reserve Bank of India (RBI) ਨੂੰ ਵੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਪੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਅਸਰ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰਫਤਾਰ 'ਤੇ ਪੈਣਾ ਤੈਅ ਹੈ।
ਸੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
- ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਸੈਕਟਰ: ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਫਿਊਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਗੀਆਂ।
- ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ: ਪੇਂਟ, ਕੈਮੀਕਲ ਅਤੇ ਟਾਇਰ ਵਰਗੇ ਸੈਕਟਰ, ਜੋ ਤੇਲ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਰਹੇਗਾ।
- Oil Marketing Companies (OMCs): Indian Oil Corporation, BPCL, ਅਤੇ HPCL ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਵਧੀ ਹੋਈ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਗਾਹਕਾਂ 'ਤੇ ਪਾ ਸਕਣਗੀਆਂ।
- Upstream Players: ONGC ਅਤੇ Oil India ਨੂੰ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿੰਡਫਾਲ ਟੈਕਸ ਦੇ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ ਨਰਮੀ ਵਰਤੇ।
ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਐਨਰਜੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਿਭਿੰਨ (Diversify) ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਚਾਲ ਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।