Pune Mahanagar Parivahan Mahamandal (PMPML) ਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ **1.1 ਮਿਲੀਅਨ** ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਕਿਰਾਏ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ Gross Cost Contract (GCC) ਮਾਡਲ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਬਕਾਇਆ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਵਿੱਤੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਕਾਇਮ ਹਨ।
ਕਿਰਾਇਆ ਘੱਟ, ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਇਮ
PMPML ਆਪਣੀਆਂ ਏਅਰ-ਕੰਡੀਸ਼ਨਡ ਅਤੇ ਨਾਨ-ਏਅਰ-ਕੰਡੀਸ਼ਨਡ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਕਿਰਾਇਆ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਰਲ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪੁਣੇ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1.1 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ 1.2 ਮਿਲੀਅਨ ਸੀ।
ਐਕਸਪੈਂਸ਼ਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਾਹ: GCC ਮਾਡਲ
ਬੱਸਾਂ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਖਰਚਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, PMPML ਨੇ Gross Cost Contract (GCC) ਮਾਡਲ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਓਪਰੇਟਰ ਬੱਸਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ PMPML ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੀਸ ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ 620 ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬੱਸਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 2027 ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵੱਡੀ ਵਿੱਤੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਹਾਲਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ₹3,863.1 ਕਰੋੜ ਦਾ ਸੰਚਿਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਿਰਫ 2025-26 ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ₹818 ਕਰੋੜ ਦਾ ਘਾਟਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਬਾਲਣ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ₹299.84 ਕਰੋੜ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ।
ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਉਮੀਦ
ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਚਾਰਜਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, PMPML ਹੁਣ ਆਪਣੀ 32 ਜ਼ਮੀਨੀ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਮੋਨਿਟਾਈਜ਼ (Monetize) ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਟਿਕਟਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਮਦਨ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਾਧਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਿਉਂਸਪਲ ਸਬਸਿਡੀਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘੱਟ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।