ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਨ 12A ਲਈ **₹13,856 ਕਰੋੜ** ਦੇ ਬਜਟ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ **18.4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ** ਲੰਬਾ ਕੋਰੀਡੋਰ ਕਲਿਆਣ-ਡੋਂਬਿਵਲੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਨਾਲ ਜੋੜੇਗਾ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ MMRDA ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿੱਚ **42 ਮਹੀਨਿਆਂ** ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਕੈਬਨਿਟ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਸ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਸੁਖਾਲਾ ਕਰੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਕਲਿਆਣ-ਡੋਂਬਿਵਲੀ ਵਰਗੇ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਤਲੋਜਾ ਵਰਗੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਹੱਬਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ।
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਇਸ ਨਵੀਂ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ 12 ਐਲੀਵੇਟਿਡ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਲਾਈਓਵਰ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 6.93 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਚਾਰ-ਲੇਨ ਅਤੇ 8.69 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਛੇ-ਲੇਨ ਸੜਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕਟਾਈ ਨਾਕਾ ਵਿਖੇ ਇੰਟਰਚੇਂਜ ਪੁਆਇੰਟ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਦੂਜੀਆਂ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਨਾਂ ਨਾਲ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਮਿਲ ਸਕੇ। MMRDA ਨੇ ਆਖਰੀ ਮੀਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਹਰ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਫੀਡਰ ਬੱਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵੀ ਬਣਾਈ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਹਿਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲੈਂਡ ਮੋਨੇਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (Land Monetization) ਰਣਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। EPC (Engineering, Procurement, and Construction) ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡੇ ਆਰਡਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਰਡਰ ਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਾਧਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋਖਮ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ (Land Acquisition), ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਦੇਰੀ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੇ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਸਰ ਕੰਟਰੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਕੈਸ਼ ਫਲੋ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।