Indian Railways ਨੇ Diwali 2026 ਲਈ **60 ਦਿਨ** ਪਹਿਲਾਂ ਐਡਵਾਂਸ ਬੁਕਿੰਗ ਵਿੰਡੋ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ Northern Railway ਵੱਲੋਂ ਸਪੈਸ਼ਲ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨਲ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੱਲ ਵੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Indian Railways ਨੇ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਡਵਾਂਸ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਵਿੰਡੋ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਾਤਰੀ 8 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ Diwali ਲਈ 60 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਟਿਕਟਾਂ ਬੁੱਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਰੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ, Northern Railway ਵੱਲੋਂ ਬਿਹਾਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਰਗੇ ਰੂਟਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਸਪੈਸ਼ਲ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਵਧਦਾ ਦਬਾਅ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਰੁਟੀਨ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ (Infrastructure) ਦੀ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਸਟਮ ਲਗਭਗ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪੀਕ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਪਾੜਾ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਯਾਤਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਆਮਦਨੀ ਸਰੋਤ, ਯਾਨੀ ਫਰੇਟ (Freight) ਆਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿੱਤੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ IRFC 'ਤੇ ਅਸਰ
ਵਿੱਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ। FY26 ਲਈ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 98.43% ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕਮਾਈ ਦਾ ਲਗਭਗ ਸਾਰਾ ਹਿੱਸਾ ਸਿਰਫ਼ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਅਤੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਖਰਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਸਰਪਲੱਸ ਫੰਡ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬਚਦੇ ਹਨ।
ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ Indian Railway Finance Corporation (IRFC) ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। IRFC ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਪੂੰਜੀਗਤ ਖਰਚ ਯੋਜਨਾਵਾਂ (Capex) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਭੀੜ ਕਾਰਨ ਨਵੇਂ ਡੱਬਿਆਂ ਜਾਂ ਟ੍ਰੈਕਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ IRFC ਉੱਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਰੇਲਵੇ ਆਪਣੇ ਫਰੇਟ ਰੈਵੇਨਿਊ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਮਾਰਜਿਨ ਸੁਧਾਰ ਸਕੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।