ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਡੋਮੇਸਟਿਕ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਹੁਣ 'ਅਰਲੀ-ਬਰਡ' ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬੁਕਿੰਗ 'ਤੇ ਵੀ ਟਿਕਟਾਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। IndiGo ਅਤੇ Air India ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਵਾਲੇ ਇਸ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣਾ ਮੁਨਾਫਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਅਪਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪਲਾਨਿੰਗ ਕਰਕੇ ਸਸਤੀਆਂ ਹਵਾਈ ਟਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਦਾ ਜ਼ਮਾਨਾ ਲਗਭਗ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਬੁਕਿੰਗ ਕਰੋ ਜਾਂ ਕਈ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਟਿਕਟਾਂ ਦੇ ਭਾਅ ਲਗਭਗ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ (The Duopoly Effect)
ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ। IndiGo ਅਤੇ Air India ਗਰੁੱਪ ਮਿਲ ਕੇ ਡੋਮੇਸਟਿਕ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ 90% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸਸਤੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਵੇਚਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਰ ਸੀਟ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਨਾਫਾ (Yield) ਕਮਾਉਣ 'ਤੇ ਹੈ।
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਅਸਰ
ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ Aviation Turbine Fuel (ATF) ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹਨ। 1 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ATF ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 13.2% ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ IndiGo, Air India, Air India Express ਅਤੇ Akasa Air ਨੇ 9 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੋਂ ਫਿਊਲ ਸਰਚਾਰਜ ਵਧਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਮਾਰਜਿਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿ ਸਕਣ।
ਕੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਹੈ?
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ 6.34% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਦਾ ਦੌਰ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਨਾਲ ਹੀ, ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕੀਮਤਾਂ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਧਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦਾ ਡਰ ਵੀ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ।