ਕਾਨਪੁਰ ਨੇੜੇ Garg Aviation ਦਾ ਇੱਕ Tecnam P2006T ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਨਾਂ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ DGCA ਨੇ ਇਸ ਮਾਡਲ ਬਾਰੇ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੁਣ ਫਲਾਇੰਗ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣ ਦੇ ਆਸਾਰ ਹਨ।
ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ 27 ਅਗਸਤ, 2026 ਨੂੰ ਵਾਪਰੇ ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਫਲਾਇੰਗ ਸਿਖਲਾਈ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਹੜਕੰਪ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਸਚਿਨ ਭਾਟੀਆ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨੀ ਪਾਇਲਟ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਪੁਜਾਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।
DGCA ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚਿਤਾਵਨੀ
ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ ਆਫ ਸਿਵਲ ਐਵੀਏਸ਼ਨ (DGCA) ਨੇ 10 ਜੁਲਾਈ, 2026 ਨੂੰ ਫਲਾਇੰਗ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ 2022 ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਭਿਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ Tecnam ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। DGCA ਨੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਪਰ ਤਾਜ਼ਾ ਹਾਦਸੇ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਫਲਾਇੰਗ ਸਕੂਲਾਂ 'ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਬਾਅ
ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਕਾਫੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ। ਫਲਾਇੰਗ ਸਕੂਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਪਣੇ ਫਲੀਟ (Fleet) ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ Aircraft Accident Investigation Bureau (AAIB) ਜਾਂ DGCA ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਮਾਡਲ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗਰਾਊਂਡ (Ground) ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਅਕੈਡਮੀਆਂ ਦੇ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ਡਿਊਲ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਲਾਇੰਸ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਸਸਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਬਨਾਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਹਿਸ
Tecnam ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫਲਾਇੰਗ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ Cessna ਜਾਂ Diamond ਵਰਗੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਸਸਤੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮਾਹਿਰ ਇਹ ਬਹਿਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਸਸਤੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ, DGCA ਦੀ ਤਿੰਨ-ਮੈਂਬਰੀ ਟੀਮ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਲੌਗ ਅਤੇ ਮੇਨਟੇਨੈਂਸ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।