Air India Express ਦੇ ਪਾਇਲਟ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਨਖਾਹ ਬਣਤਰ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਵੀਂ ਪੇਅ ਡੀਲ ਤਹਿਤ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ 8% ਤੋਂ 17% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਇਹ ਫਲਾਈਟ ਦੇ ਘੰਟਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ। ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਚਾਲਨ (Operations) ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਦਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਨਖਾਹ ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਜੜ੍ਹ
Air India Express ਦੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਨਖਾਹ ਬਣਤਰ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਇਲਟਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਵੀਂ ਸਕੀਮ ਸਾਰੇ ਸੰਚਾਲਨ (operational) ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਫਲਾਈਟ ਕਰੂ 'ਤੇ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਵੇਂ ਆਫਰ ਵਿੱਚ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੋਂ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ 8% ਤੋਂ 17% ਦਾ ਵਾਧਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਆਮਦਨ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਲਾਭਾਂ (Leave Benefits) 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਅਸਰ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ 40 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਬਲਾਕ ਪੇਅ (Block Pay) ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਤਹਿਤ, ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਘੰਟੇ ਉੱਡਦਾ ਹੈ। ਫਲਾਈਟ ਕਰੂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਫਲਾਈਟਾਂ ਦੇ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੇਕ-ਹੋਮ ਪੇਅ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮਾਡਲ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 70 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਫਿਕਸਡ ਪੇਅ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਫਲਾਈਟ ਯੂਟਾਈਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਆਮਦਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਵਿੱਤੀ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ
ਇਹ ਵਿਵਾਦ Air India Group ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਵਿੱਤੀ ਦਬਾਅ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ (FY26) ਵਿੱਚ, ਗਰੁੱਪ ਨੇ ₹22,238 ਕਰੋੜ ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਨੈੱਟ ਨੁਕਸਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸੰਚਾਲਨ ਖਰਚਿਆਂ (Operational Costs) ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਲਾਗਤ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਉਪਾਵਾਂ (Cost-Control Measures) ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। Air India Express ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਉਧਾਰ ਸੀਮਾ (Borrowing Ceiling) ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ₹20,000 ਕਰੋੜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਚਾਲਨ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਬਾਲਣ (Fuel Costs) ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਪਾਬੰਦੀਆਂ (Airspace Restrictions) ਵਰਗੀਆਂ ਗਲੋਬਲ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ, ਫਲਾਈਟ ਦੇ ਘੰਟਿਆਂ ਨਾਲ ਤਨਖਾਹ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤਨਖਾਹਾਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਾਲੀਆ-ਆਮਦਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨਾਲ ਲੇਬਰ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਸੰਚਾਲਨ ਲਈ ਸੰਭਾਵੀ ਜੋਖਮ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਲਈ, ਕਿਰਤ ਵਿਵਾਦਾਂ (Labor Disputes) ਨਾਲ ਉਡਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਾਹਕ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸੰਤੁਲਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫਲੀਟ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਸ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿੱਤੀ ਸਿਹਤ ਸੁਧਾਰਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵੀ ਹੈ। ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਲਾਭਾਂ 'ਤੇ ਅਸਹਿਮਤੀ - ਜਿੱਥੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੀ ਛੁੱਟੀ ਲੈਣ ਨਾਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੇਰੀਏਬਲ ਪੇਅ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗੀ - ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਗਾਂਹ ਕੀ?
ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ 28 ਅਗਸਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਨਿਗਰਾਨੀ ਇਹ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਕੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਆਪਣੇ ਫਲਾਈਟ ਕਰੂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਰਸਤਾ ਲੱਭ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਅਸਹਿਮਤੀ ਹੋਰ ਗੱਲਬਾਤ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਨਖਾਹ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਇਸਦਾ ਉੱਚ ਵਿੱਤੀ ਲੀਵਰੇਜ (Financial Leverage) ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਟਰਨਅਰਾਊਂਡ ਪਲਾਨ (Turnaround Plan) ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।