ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਬਣਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਹਾਰਾ
ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ 13.4% ਦੀ CAGR ਗਰੋਥ, ਜੋ ਕਿ 2030 ਤੱਕ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ $45.4 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਮਾਲੀਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ₹100 ਲੱਖ ਕਰੋੜ (Trillion) ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਪਾਈਪਲਾਈਨ (National Infrastructure Pipeline) ਤਹਿਤ ਸੜਕਾਂ, ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ (Airports) ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ 'ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਜ਼ੋਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2029 ਤੱਕ ਹੋਟਲਾਂ ਦੇ ਕਮਰਿਆਂ (Rooms) ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ 38% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਚ ਮੰਗ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰੁਝਾਨ
ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੋਟਲਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਆਨਲਾਈਨ ਖੋਜਾਂ (Online Searches) ਦਾ 40% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਹੁਣ ਟਾਇਰ-2 ਅਤੇ ਟਾਇਰ-3 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਮਹਿੰਗੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ (Tier-1 Cities) ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। NOESIS Hotel Advisors ਦੇ MD ਅਤੇ CEO, ਨੰਦੀਵਰਧਨ ਜੈਨ, ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਟਾਇਰ-1 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 7 ਸਾਲ ਤੱਕ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਮੰਗ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਮਾਲੀਆ 2029 ਤੱਕ ₹31.01 ਬਿਲੀਅਨ ਅਤੇ 2030 ਤੱਕ $45.4 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ CAGR ਦਰ 13.38%-13.96% ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। IHCL ਅਤੇ ITC Hotels ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹੋਟਲ ਚੇਨਾਂ ਆਪਣੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 80% ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਵੇਂ ਹੋਟਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਇਰ-II ਅਤੇ ਟਾਇਰ-III ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹਨ।
ਹਾਈਵੇਅ 'ਤੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 145,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀਆਂ ਸੜਕਾਂ, ਆਧੁਨਿਕ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ 2030 ਤੱਕ 220 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅਣਦੇਖੇ ਖੇਤਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿਰਮਾਣ ਹੱਬ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਕੋਰੀਡੋਰ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ, ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਸਮੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ (Formal Lodging) ਦੇ ਮੌਕੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਈਵੇਅ (Highways) ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਲਈ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇੱਥੇ ਰਸਮੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲਗਭਗ 1,000 ਨਵੇਂ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 54,200 ਨਵੇਂ ਕਮਰੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੈਕਟਰ ਗਲੋਬਲ ਰੁਝਾਨਾਂ (8-9% CAGR) ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਅੱਗੇ, 15-17% ਦੀ CAGR ਨਾਲ 2030 ਤੱਕ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਵਾਧਾ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਟਾਇਰ-1 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਲੰਬੇ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਉੱਚ ਲਾਗਤਾਂ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਰੋੜਾ ਹਨ। ਸੈਕਟਰ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਜਾਂ ਖਰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ₹7,500 ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਿਰਾਏ ਵਾਲੇ ਹੋਟਲ ਕਮਰਿਆਂ 'ਤੇ GST ਨੂੰ 5% ਤੱਕ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ ਮੱਧ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ (Organized Sector) ਵਿੱਚ 2,008 ਬ੍ਰਾਂਡਿਡ ਹੋਟਲ ਅਤੇ 196,464 ਕਮਰੇ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ 15 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਵੇਂ ਹੋਟਲ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਰਤੀ ਹੋਸਪਿਟੈਲਿਟੀ ਸੈਕਟਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ, ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ICRA ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, FY2026 ਲਈ ਵੱਡੇ ਹੋਟਲ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੇ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਮਾਰਜਨ 34-36% ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਪਰੇਸ਼ਨਲ ਲੀਵਰੇਜ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ 100% FDI ਵਰਗੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਟਾਇਰ-II ਅਤੇ ਟਾਇਰ-III ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।
