ਸੁਣਨ 'ਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਟੈਲੀਕਾਮ ਰੈਗੂਲੇਟਰ TRAI, Truecaller ਵਰਗੀਆਂ ਕਾਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਐਪਸ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕੱਸਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ 'ਚ ਹੈ। TRAI, IT ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ Spam ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨੰਬਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ 1400 ਅਤੇ 1600 ਸੀਰੀਜ਼) 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
TRAI ਕਿਉਂ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ?
TRAI (Telecom Regulatory Authority of India) ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ Information Technology (IT) Act, 2000 ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਜਿਹੀਆਂ ਐਪਸ ਜਿਵੇਂ ਕਿ Truecaller, Hiya, ਅਤੇ Whoscall 'ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਸਕਣ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਾਲਾਂ ਨੂੰ Spam ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ 1400 ਅਤੇ 1600 ਨੰਬਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਕਾਲਾਂ। ਇਹ ਸੀਰੀਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਲਰਟ, ਡਿਲੀਵਰੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ, ਇਹ ਦੇਖਣ 'ਚ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਕਾਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਐਪਸ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ Spam ਕਹਿ ਕੇ ਬਲੌਕ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਪਰਕ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਚੁਣੌਤੀ?
ਇਸ ਵੇਲੇ, TRAI ਕੋਲ ਇਹਨਾਂ ਐਪਸ 'ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਐਪਸ ਸਿਰਫ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟਰੀਜ਼ (Software Intermediaries) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਲਾਇਸੰਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਟੈਲੀਕਾਮ ਆਪਰੇਟਰ ਨਹੀਂ। ਜਿੱਥੇ ਟੈਲੀਕਾਮ ਕੰਪਨੀਆਂ TRAI ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬੱਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਐਪਸ ਵੱਖਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। IT ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਅਧਿਕਾਰਤ ਏਜੰਸੀ ਬਣ ਕੇ TRAI ਇਸ ਗੈਪ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੰਡਸਟਰੀ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਹੋਵੇਗਾ?
ਜੇਕਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਅਤੇ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲਾ (MeitY) TRAI ਦੀ ਇਹ ਮੰਗ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਾਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਐਪਸ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ 'ਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਪਸ ਹੁਣ ਤੱਕ ਯੂਜ਼ਰ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਅਲਗੋਰਿਦਮ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ, ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨੰਬਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਨੂੰ Spam ਮਾਰਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਡਾਟਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਫੀਚਰਜ਼ 'ਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਗਲਤ Spam ਟੈਗਿੰਗ ਕਾਰਨ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਅਲਰਟ ਲਈ ਆਮ 10-ਡਿਜਿਟ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸਲ Spam ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, TRAI ਦਾ ਟੀਚਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨੰਬਰਾਂ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਬਹਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।
Truecaller ਦਾ ਜਵਾਬ:
Truecaller ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ TRAI ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 1400 ਅਤੇ 1600 ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ Spam ਵਜੋਂ ਟੈਗ ਜਾਂ ਆਟੋ-ਬਲੌਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਯੂਜ਼ਰਸ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ Spam ਵਜੋਂ ਮਾਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮੌਜੂਦਾ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਰਹਿਣ।
ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਅਤੇ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲਾ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ 'ਤੇ ਕੀ ਫੈਸਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ TRAI ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।