Swiggy ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਡਰਜ਼ (Shareholders) ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਲਕੀ (Foreign Ownership) ਨੂੰ 49.5% ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ Swiggy ਆਪਣੀ ਕੁਇੱਕ-ਕਮਰਸ ਸੇਵਾ Instamart ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟਪਲੇਸ ਮਾਡਲ ਤੋਂ ਇਨਵੈਂਟਰੀ-ਲੈੱਡ (Inventory-led) ਬਿਜ਼ਨਸ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਪੀਟਲ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ ਅਤੇ ਫੰਡ ਆਊਟਫਲੋ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਹੈ।
Swiggy ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਡਰਜ਼ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ
18 ਅਗਸਤ, 2026 ਨੂੰ ਹੋਈ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮ ਮੀਟਿੰਗ (AGM) ਵਿੱਚ, Swiggy ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਡਰਜ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮਤੇ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਤੇ ਤਹਿਤ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਲਕੀ (Aggregate Foreign Ownership) ਨੂੰ 49.5% 'ਤੇ ਸੀਮਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ Swiggy 'ਇੰਡੀਅਨ-ਓਨਡ ਐਂਡ ਕੰਟਰੋਲਡ ਕੰਪਨੀ' (IOCC) ਵਜੋਂ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਵੇਗਾ।
Instamart ਦਾ ਨਵਾਂ ਰੂਪ: ਇਨਵੈਂਟਰੀ-ਲੈੱਡ ਮਾਡਲ
ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ Swiggy ਦੀ ਕੁਇੱਕ-ਕਮਰਸ ਸੇਵਾ Instamart 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਤੱਕ, Instamart ਇੱਕ ਮਾਰਕੀਟਪਲੇਸ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ (Sellers) ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕਮਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਨਵੇਂ ਇਨਵੈਂਟਰੀ-ਲੈੱਡ (1P) ਮਾਡਲ ਤਹਿਤ, Swiggy ਹੁਣ ਖੁਦ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦੇਗੀ, ਉਸਦਾ ਸਟਾਕ ਰੱਖੇਗੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਚੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਦੀ ਚੋਣ, ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦੀ ਸਪੀਡ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਕੰਟਰੋਲ ਮਿਲੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਕੁਇੱਕ-ਕਮਰਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਫੈਕਟਰ ਹੈ। Blinkit ਅਤੇ Zepto ਵਰਗੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਇਸ ਮਾਡਲ ਰਾਹੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਣਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਫਾਇਦਾ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ Instamart ਦੇ ਕੰਟਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਮਾਰਜਿਨ (Contribution Margins) ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 80 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟਸ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੰਪਨੀ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਵੇਚੇ ਗਏ ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਪੂਰੇ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਰੈਵੇਨਿਊ (Revenue) ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਏਗੀ। ਇਸ ਲੇਖਾਕਾਰੀ ਬਦਲਾਅ (Accounting Reclassification) ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਟਾਪ-ਲਾਈਨ ਰੈਵੇਨਿਊ ਫਿਗਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਮਾਡਲ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋਖਮ (Challenges and Risks)
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਰਣਨੀਤਕ ਕਦਮ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਨਵੈਂਟਰੀ-ਲੈੱਡ ਮਾਡਲ ਲਈ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਕਿੰਗ ਕੈਪੀਟਲ (Working Capital) ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀ 'ਤੇ ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਨੂੰ ਫੰਡ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜ ਕਰਨ ਦਾ ਬੋਝ ਵਧੇਗਾ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੈਸ਼ ਫਲੋ (Cash Flow) 'ਤੇ ਇਸਦੇ ਅਸਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ, ਖਰਾਬੀ ਜਾਂ ਨਾ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਸਟਾਕ ਦੇ ਜੋਖਮ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਇਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ ਪੈਸਿਵ ਫੋਰਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਲ ਇਨਵੈਸਟਰ (FII) ਦੁਆਰਾ ਫੰਡਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ (Outflows) ਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ 49.5% ਦੇ ਮਾਲਕੀ ਕੈਪ ਕਾਰਨ, MSCI ਅਤੇ FTSE ਵਰਗੇ ਗਲੋਬਲ ਇੰਡੈਕਸ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੈਸਿਵ ਫੰਡਾਂ ਵੱਲੋਂ $400 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਹੋਲਡਿੰਗ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
Swiggy ਨੂੰ ਇਸ ਨਵੇਂ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਭਗ ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਤਿਮਾਹੀਆਂ (Quarters) ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਮੈਨੇਜ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਨਾ ਪਵੇ, ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰੈਵੇਨਿਊ ਫਿਗਰਜ਼ ਨੂੰ ਅਸਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵਾਧੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।