Elon Musk ਦੀ ਕੰਪਨੀ Starlink ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਹ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਅਲਾਟਮੈਂਟ (Spectrum Allocation) ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਅਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ
Elon Musk ਦੀ Starlink ਭਾਰਤੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਚਾਰ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਣਾ ਕਿੰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਯੂਕਰੇਨ ਵਰਗੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ 'ਕਿਲ-ਸਵਿੱਚ' (Kill-switch) ਵਰਗੇ ਖਤਰਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਅਲਾਟਮੈਂਟ: ਅਸਲੀ ਲੜਾਈ
ਮੌਜੂਦਾ ਬਹਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਦੀ ਵੰਡ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ Starlink ਅਤੇ Amazon (Project Kuiper) ਵਰਗੀਆਂ ਗਲੋਬਲ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਟਿਵ ਅਲਾਟਮੈਂਟ' ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ Reliance Jio ਅਤੇ Eutelsat OneWeb ਵਰਗੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ 'ਆਕਸ਼ਨ' (Auction) ਰਾਹੀਂ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਨਿਲਾਮੀ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ?
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੀ 'Atmanirbhar' ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਉੱਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੀ ਨੀਤੀ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲੇਗਾ। ਹੁਣ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ Department of Telecommunications (DoT) ਅਤੇ TRAI ਦੇ ਆਖਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਗੇ।