Semicon 2.0 ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਹੱਬ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਜ਼ੋਰਾਂ 'ਤੇ ਹੈ। Tata Electronics ਸਮੇਤ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਗਲੋਬਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ **₹1.27 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਮੋਹਰ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਵੇਗਾ।
Semicon 2026 ਸਮਿਟ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਜਗਾਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ₹1.27 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ Semicon 2.0 ਇਨਸੈਂਟਿਵ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਦਫਤਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵੱਡੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
Tata Electronics ਦੀ ਅਗਵਾਈ
Tata Electronics ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ 300-mm ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਫੈਬ ਪਲਾਂਟ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ 50,000 ਵੇਫਰਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਾਪਾਨ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ 16 ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਟ੍ਰੈਟਜਿਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਲਈ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਈ ਜਾ ਸਕੇ।
ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਹੜ੍ਹ
ਗਲੋਬਲ ਦਿੱਗਜਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ ਹਨ:
- Applied Materials: ਅਗਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ USD 5 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼।
- Lam Research: ਸਿਲੀਕਾਨ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਪਲਾਂਟ ਲਈ ₹10,000 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼।
- ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ USD 12 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ASML ਵੀ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਪੀਟਲ-ਇੰਟੈਂਸਿਵ (Capital-intensive) ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ। ਫੈਬ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਮੁਨਾਫੇ (Profitability) ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਕਈ ਸਾਲ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਰਜ਼ੇ (Debt) ਦਾ ਬੋਝ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਬੈਲੇਂਸ ਸ਼ੀਟ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ 2032 ਤੱਕ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਅਤੇ ਸਟੇਟਾਂ (ਗੁਜਰਾਤ, ਅਸਾਮ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ) ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਰਫਤਾਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।