Elon Musk ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹਿੱਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Starlink ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਨੂੰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਰੋਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ SpaceX ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ **20** ਗੇਟਵੇ ਸਾਈਟਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਹੈ।
ਮਸਕ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ
SpaceX ਦੇ ਮੁਖੀ Elon Musk ਨੇ 7 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਝ ਅਣਪਛਾਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹਿੱਤ ਟੈਲੀਕਾਮ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਮੋਨੋਪੋਲੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ Starlink ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਿਆਨ ਉਸ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਵਾਈਡਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਕਨੀਕੀ ਤਿਆਰੀ ਬਨਾਮ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ
Starlink ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਿਆਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ 20 ਗੇਟਵੇ ਸਾਈਟਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਲਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਐਂਟੀਨਾ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਲੋਕਲ ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਨਾਲ ਡਾਟਾ ਲੋਕਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਲਾਇਸੈਂਸ ਹੈ, ਪਰ ਫਾਈਨਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਤੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਦਾ ਫਰੇਮਵਰਕ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਪੈਂਡਿੰਗ ਹੈ।
ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਵੰਡ 'ਤੇ ਟਕਰਾਅ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬਹਿਸ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਕਿਵੇਂ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇ। ਰਿਲਾਇੰਸ ਜੀਓ (Reliance Jio) ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਟੈੱਲ (Bharti Airtel) ਵਰਗੇ ਦਿੱਗਜ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ (Auction) ਹੋਵੇ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, Starlink ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਲਾਟਮੈਂਟ (Administrative Assignment) ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਦੇ ਮਾਡਲ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਸਬਕ?
ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੀਮਤ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ (Price-sensitive) ਮਾਰਕੀਟ ਹੈ। Starlink ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਫਾਈਬਰ ਅਤੇ 5G ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਫੈਸਲਾ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ।