Nobel Peace Prize ਜੇਤੂ Maria Ressa ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ Artificial Intelligence ਉੱਤੇ ਸਖ਼ਤ ਗਲੋਬਲ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਨਾ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦਾ ਇਸ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਬਲਿਕ ਸੇਫਟੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ (UN) ਦੇ AI ਪੈਨਲ ਦੀ ਸਹਿ-ਚੇਅਰਪਰਸਨ Maria Ressa ਨੇ Oslo ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਸਮੇਂ ਰਹਿੰਦੇ ਸਖ਼ਤ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਨਿਯਮ (Global Regulations) ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
AI ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੜਾਅ
Ressa ਨੇ AI ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਇਆ:
- ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ: ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ, ਜੋ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ।
- ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ: AI ਚੈਟਬੋਟਸ ਜੋ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਡੂੰਘੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪੜਾਅ: 'Agentic AI', ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਇਨਸਾਨੀ ਦਖਲ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ
ਇਸ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਹੁਣ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ AI ਟੂਲਸ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ Compliance Costs ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੇਟਾ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ (Data Transparency) ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
'AI Red Lines' ਦੀ ਲੋੜ
Maria Ressa ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ 'AI Red Lines' ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਜਾਂ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਰਗੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਫੈਸਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ 2026 ਤੱਕ ਇਸ ਗਲੋਬਲ ਪਾਲਿਸੀ ਫਰੇਮਵਰਕ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਟੈਕ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ।