ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ Data Centers ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਿੱਲਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। AI ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਇੰਫਰਾਸਟਰੱਕਚਰ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤਣਾਅ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਡਿਜੀਟਲ ਹੱਬ ਬਣਨ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ
ਭਾਰਤ ਗਲੋਬਲ ਡਿਜੀਟਲ ਹੱਬ ਬਣਨ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ Data Centers ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਪਰ, ਇਹਨਾਂ ਸਰਵਰਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਹੁਣ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ 100-ਮੈਗਾਵਾਟ ਦਾ Hyperscale ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 20 ਲੱਖ ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਚਿੰਤਾ ਵਾਲੇ ਅੰਕੜੇ
ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ 60% ਤੋਂ 80% ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਸਮਰੱਥਾ ਮੁੰਬਈ, ਬੰਗਲੌਰ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਵਰਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕਾਫੀ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਮ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਜੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜੋਖਮ
Reliance Industries ਅਤੇ AdaniConneX ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖਪਤ 'ਤੇ ਲਿਮਿਟ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਸਖ਼ਤ ਇਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਮੰਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਵਧਣਗੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗੀਆਂ 'ਕਲੋਜ਼ਡ-ਲੂਪ' ਜਾਂ 'ਸੀ-ਵਾਟਰ ਕੂਲਿੰਗ' ਤਕਨੀਕਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ।