Emkay Research ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ Fintech ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ AI ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫੋਕਸ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਮੋਟੀ ਕਮਾਈ FY28 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ। ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ AI ਰਾਹੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਖਰਚੇ (Operational Costs) ਘਟਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਅੱਜ ਭਾਰਤੀ ਫਿਨਟੈਕ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟ੍ਰੈਂਡ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪਰ Emkay Research ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਇਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਅਸਲੀ ਵਿੱਤੀ ਲਾਭ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਹਾਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਬਾਕੀ ਹੈ। Global Fintech Fest 2026 ਦੇ 32% ਸੈਸ਼ਨ AI 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਨ, ਪਰ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ AI ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਤੋਂ ਸਿੱਧੀ ਕਮਾਈ (Revenue) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। Emkay ਮੁਤਾਬਕ, ਵੱਡੀ ਕਮਾਈ FY28 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।
ਖਰਚੇ ਘਟਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ (Operational Efficiency)
ਫਿਲਹਾਲ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਵੇਂ ਸੇਲਜ਼ ਚੈਨਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਰਾਹੀਂ ਸਰਵਿਸਿੰਗ ਖਰਚੇ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਕਸਟਮਰ ਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਤਾਂ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਲੀਨ (Lean) ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਨਵੇਂ ਰੈਵੇਨਿਊ ਵਜੋਂ ਹਾਲੇ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਮੁਨਾਫੇ (Margins) ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਕੋਈ 'ਕੁਇੱਕ-ਮਨੀ' ਮਾਡਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸੈਕਟਰ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
Paytm, Razorpay, Pine Labs ਅਤੇ PhonePe ਵਰਗੇ ਦਿੱਗਜ AI-ਪਾਵਰਡ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ Paytm ਫਰਾਡ ਅਸੈਸਮੈਂਟ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ Razorpay AI ਅਕਾਊਂਟ ਮੈਨੇਜਰ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਟੈਕਨੀਕਲ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਲਾਗੂਕਰਨ (Market Deployment) ਵਿਚਕਾਰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਹੈ। Unified Lending Interface ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ 'Unified Agent Protocol' ਦੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਫਾਈਨਲ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਪੇਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨੀ ਨਿਗਰਾਨੀ (Human Oversight) ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
FY27 ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ
FY27 ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਫੋਕਸ AI ਦੀ ਹਾਈਪ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਸ਼ਨ (Execution) 'ਤੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣਾ ਡੇਟਾ ਵਰਤ ਕੇ ਖਰਚੇ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਫਰੇਮਵਰਕ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ੀ ਮਾਰਨਗੀਆਂ ਜੋ AI ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਟੂਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਬਣਾਉਣਗੀਆਂ।