ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ **2,100** ਤੋਂ ਵੱਧ Global Capability Centres (GCCs) ਹੁਣ ਰਵਾਇਤੀ ਬੈਕ-ਆਫਿਸ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ AI-ਅਧਾਰਿਤ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਹੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਮਲਟੀਨੈਸ਼ਨਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ R&D ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਰੋਡਮੈਪ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ IT ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਿਗਨਲ ਹੈ।
GCCs ਦਾ ਨਵਾਂ ਅਵਤਾਰ: 'Global Value Centers'
ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ GCCs ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਲਟੀਨੈਸ਼ਨਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਲਾਗਤ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਸੈਂਟਰ 'Global Value Centers' ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਬਜਟ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ Generative AI ਅਤੇ Cybersecurity ਵਿੱਚ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਜ 2,100 ਤੋਂ ਵੱਧ GCCs ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 23 ਲੱਖ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਂਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ AI ਦੇ ਵੱਡੇ ਟੀਚੇ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੈਕਟਰ 2030 ਤੱਕ ਲਗਭਗ $100 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
IT ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਅਤੇ ਮੌਕੇ
ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਭਾਰਤੀ IT ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੱਡੀਆਂ MNCs ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ 'in-house' (ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ) ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ IT ਸਰਵਿਸ ਪ੍ਰੋਵਾਈਡਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਦਲਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਰੁਟੀਨ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ GCCs ਸ਼ਾਇਦ ਹਾਲੇ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ।
ਜੋਖਮ (Risks) ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਣੀ ਹੋਵੇਗੀ ਨਜ਼ਰ:
- ਟੈਲੇਂਟ ਦੀ ਕਮੀ: ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਲਗਭਗ 60% GCCs ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ AI ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।
- ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਦਾ ਡਰ: ਲਗਭਗ 55% ਕੰਮ ਜੋ ਅੱਜ ਇਹ ਸੈਂਟਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟੈਲੇਂਟ ਅਤੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਗੈਪ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਭਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਗਲੋਬਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਅਪਸਕਿਲਿੰਗ (Upskilling) ਦਾ ਹੈ।