ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਹੈਕ ਦਾ ਔਸਤ ਖ਼ਰਚਾ 15.9% ਵੱਧ ਕੇ ₹25.5 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ IBM ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। AI ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਾ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਡਾਟਾ ਹੈਕ ਦਾ ਵੱਧਦਾ ਖ਼ਰਚਾ
ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਨੇ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਛੂਹ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਨਵੀਂ IBM ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਡਾਟਾ ਹੈਕ ਦਾ ਔਸਤ ਖ਼ਰਚਾ ਵਧ ਕੇ ₹25.5 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, 2025 ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ₹22 ਕਰੋੜ ਦੇ ਔਸਤ ਖ਼ਰਚੇ ਨਾਲੋਂ 15.9% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ਰਚਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਡਾਟਾ ਹੈਕ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵੀ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ 39,500 ਰਿਕਾਰਡ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕ ਤੱਕ ਕੰਪਰੋਮਾਈਜ਼ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 38,200 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
AI-ਆਧਾਰਿਤ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਪਿੱਛੇ AI-ਆਧਾਰਿਤ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਹੈ। IBM ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 26% ਮਾਲਿਸ਼ੀਅਸ ਹੈਕਸ (malicious hacks) ਹੁਣ AI ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਮਲਾਵਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। AI ਜਿੱਥੇ ਨਵੀਨਤਾ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਦੋ-ਧਾਰੀ ਤਲਵਾਰ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਰੱਖਿਆ ਰਣਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖ਼ਰਚਾ
ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ AI ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾ ਰਹੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਔਸਤਨ ₹31.6 ਕਰੋੜ ਦਾ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਔਸਤ ਹੈਕ ਖ਼ਰਚਾ ਸਿਰਫ਼ ₹21.3 ਕਰੋੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 32% ਹਿੱਸਾ ਹੀ AI ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 32% ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ AI-ਆਧਾਰਿਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰਣਨੀਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੈਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ (Financial Services) ਸੈਕਟਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਔਸਤ ਹੈਕ ਖ਼ਰਚਾ ₹40.9 ਕਰੋੜ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਸੈਕਟਰ ₹35.7 ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਸੈਕਟਰ ₹34.5 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਸ਼ਿੰਗ (Phishing) ਹਮਲੇ ਅਜੇ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਜੋ 19% ਹੈਕਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਵੇਸ਼
ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ, 73% ਕੰਪਨੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਗਵਰਨੈਂਸ 'ਤੇ ਖ਼ਰਚ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਇੰਸੀਡੈਂਟ ਰਿਸਪਾਂਸ, ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਬੰਧਨ (Identity and Access Management), ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰੋਐਕਟਿਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੈੱਡ ਟੀਮਿੰਗ (red teaming) ਅਤੇ ਪੈਨਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਟੈਸਟਿੰਗ (penetration testing), ਨੇ ਵੀ ਹੈਕ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਔਸਤਨ ₹2.47 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।