Ministry of Home Affairs ਨੇ **7** ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਸ—Night Play, Reloop, Kyss, Vimo, Rivo, Nexo, ਅਤੇ Vixa—ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਐਪਸ ਅਡਲਟ ਕੰਟੈਂਟ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੂੰ ਫਸਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ 'ਤੇ ਡਾਕਾ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹਨ।
Indian Cyber Crime Coordination Centre ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ Facebook ਅਤੇ Instagram 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪਸ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਲੁਭਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਪਸ Google Play Store ਵਰਗੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਟੋਰਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਹ APK ਫਾਈਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਤੋਂ ਡਾਊਨਲੋਡ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਐਪਸ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਸ਼ਿਕਾਰ?
ਇਹ ਮਾਲਵੇਅਰ (Malware) ਇੰਸਟਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਫੋਨ ਦੀ 'Accessibility Permission' ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਟੈਕਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਫੋਨ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ:
- ਤੁਹਾਡੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਤੁਹਾਡੇ SMS ਅਤੇ OTP ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਬੈਕਗ੍ਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਐਪਸ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਪੈਸੇ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮਾਲਵੇਅਰ ਯੂਜ਼ਰ ਦੇ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ VPN ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡੇ ਡੇਟਾ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਸਕਣ।
ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
Meta ਨੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਫਰਾਡ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਹ ਐਪਸ ਤੁਹਾਡੇ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦਿਖਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰ 1930 'ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ ਜਾਂ cybercrime.gov.in 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਓ।