ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਟੈਕ ਕੰਪਨੀਆਂ AI ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਲਈ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਜੋਇੰਟ ਵੈਂਚਰਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। 2030 ਤੱਕ **$2 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ** ਕੈਸ਼ ਫਲੋ ਦੇ ਟੀਚੇ ਲਈ **27%** ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਗ੍ਰੋਥ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਪਰ ਵਧਦੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਅਤੇ 'ਸ਼ੈਡੋ ਬੋਰੋਇੰਗ' (Shadow Borrowing) ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਟੈਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਲਾ ਰਹੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਧਾਰ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ 2030 ਤੱਕ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ $2 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਦਾ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਕੈਸ਼ ਫਲੋ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਣਗੀਆਂ? ਇਸਦੇ ਲਈ 27% ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਗ੍ਰੋਥ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ।
'ਸ਼ੈਡੋ ਬੋਰੋਇੰਗ' ਦਾ ਵਧਦਾ ਖਤਰਾ
ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀ ਬੈਲੇਂਸ ਸ਼ੀਟ 'ਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਘੱਟ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ 'ਸ਼ੈਡੋ ਬੋਰੋਇੰਗ' ਦਾ ਰਾਹ ਚੁਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲੈਂਡਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜੋਇੰਟ ਵੈਂਚਰ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਦਾ ਖਰਚਾ ਸਿੱਧਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਦਿਖੇ। Bank for International Settlements ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵਿੱਤੀ ਢਾਂਚਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਿਸਟਮਿਕ ਰਿਸਕ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫੀਡਬੈਕ ਲੂਪ ਦਾ ਖੇਡ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਪੈਟਰਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ—ਕਲਾਊਡ ਸਰਵਿਸ ਪ੍ਰੋਵਾਈਡਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਫੰਡ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਉਸੇ ਕਲਾਊਡ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਪਾਵਰ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ 'ਫੀਡਬੈਕ ਲੂਪ' ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੈਵੇਨਿਊ ਦੀ ਗ੍ਰੋਥ ਅਸਲ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਬਾਹਰੀ ਗਾਹਕ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਤਾਂ ਪੈਨਸ਼ਨ ਫੰਡਾਂ ਅਤੇ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਮੂਡ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹ
European Central Bank ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੈਂਡਰਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਟੈਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਆਜ (Premiums) ਮੰਗਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਸਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਦੌਰ ਖਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੀਜੇ-ਧਿਰ (Third-party) ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਤੋਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਸਿਰਫ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖਰਚਿਆਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ 'ਤੇ ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ ਬਹੁਤ ਜੋਖਮ ਭਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।