ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਇੰਡਸਟਰੀ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ (Facial Likeness) ਨੂੰ AI ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ, ਗੇਮਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਲਈ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੇ ਕੇ **₹700** ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ **₹14 ਲੱਖ** ਤੱਕ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਡਿਜੀਟਲ ਚਿਹਰਾ ਬਣਿਆ ਨਵੀਂ ਕਰੰਸੀ
ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਪਰ ਮੁਨਾਫੇ ਵਾਲਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਡਿਜੀਟਲ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਪਤੀ (Asset) ਵਜੋਂ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ। Yuanxiang Xinsheng ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਯੂਜ਼ਰ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਵੈਰੀਫਾਈ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ AI-ਜਨਰੇਟਿਡ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਯੂਜ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕਿੱਥੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਫੀਸ ਕਿੰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਫਾਇਦਾ?
ਵਿਗਿਆਪਨ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘਟਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਹਿੰਗੇ ਸ਼ੂਟ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਬ੍ਰਾਂਡਸ ਡਿਜੀਟਲ ਐਕਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਇਹ ਨਵੀਂ ਕਮਾਈ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਹ ਨਿੱਜੀ ਡੇਟਾ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਅੜਿੱਕੇ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ
ਇਸ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਤੇ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਹਨ। ਚੀਨ ਦਾ PIPL (Personal Information Protection Law) ਡੇਟਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫੀ ਸਖ਼ਤ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ AI ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕਿਸਦੀ ਹੋਵੇਗੀ? ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, Cyberspace Administration of China (CAC) ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 'ਡੀਪਫੇਕ' (Deepfakes) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਿਯਮ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਨਵੈਸਟਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਮਾਡਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।