ਤਾਜ਼ਾ ਖੋਜ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਡੇ AI ਮਾਡਲ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸਹੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਵੱਡੇ AI ਮਾਡਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੇ Language Models (LLMs) ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕੀਮਤ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਿਰਫ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਵੋਲਯੂਮ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਛੋਟੇ AI ਮਾਡਲ ਵੱਡੇ ਮਾਡਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਅਡੈਪਟੇਬਲ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮੁਨਾਫੇ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਫਰਕ
McKinsey ਦੀ 2026 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ AI 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਖਰਚ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ 37% ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੀ ਆਪਣੀ Earnings (EBIT) ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਖਰਚਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਮੁਨਾਫੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਰਿਹਾ।
ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ
Bank of England ਦੀ Financial Stability Board ਨੇ 'Black Box' ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ, National Stock Exchange (NSE) ਅਤੇ Bombay Stock Exchange (BSE) ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। NSE ਨੇ ਤਾਂ FY26 ਵਿੱਚ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ 'ਤੇ ₹1,315 ਕਰੋੜ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ਼ ਤਕਨਾਲੋਜੀ 'ਤੇ ਪੈਸਾ ਖਰਚਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਅਸਲ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਅਲਾਈਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਗਰਾਨੀ (Human Oversight) ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਗਵਰਨੈਂਸ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ।