AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ ਕਰਨਾ ਹੁਣ ਬੇਹੱਦ ਸਸਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ **44%** ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ। FY2025 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਿੰਗ ਫਰਾਡ **₹360 ਅਰਬ** ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ IT ਕੰਪਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਰਚੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਹੈ।
ਡਿਜੀਟਲ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦਾ ਬਦਲਦਾ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ
AI ਨੇ ਡਿਜੀਟਲ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਹੁਣ ਇੱਕ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘੱਟ ਕੇ ਮਹਿਜ਼ $2.77 ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। AI ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਹੈਕਰ ਹੁਣ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲੋਂ 90 ਗੁਣਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਤੀ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਤੀ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਅਸਰ
CERT-In ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, 2025 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 29 ਲੱਖ ਸਾਈਬਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੇ ₹190 ਅਰਬ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਨਜ਼ਰੀਆ: ਖਰਚੇ ਬਨਾਮ ਗ੍ਰੋਥ
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਅਸਰ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ:
- ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ: ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉੱਤੇ ਖਰਚਾ ਵਧਾਉਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਖਰਚੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫੇ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- IT ਸੈਕਟਰ: TCS, Infosys ਅਤੇ Wipro ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ IT ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ 3 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਖਤਰਨਾਕ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਪੈਚ (Patch) ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ 14 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਹੁਣ ਹੈਕਰ ਡੀਪਫੇਕ ਅਤੇ ਵੌਇਸ ਕਲੋਨਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਘੇਰੇ ਨੂੰ ਤੋੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਕੁਆਰਟਰਲੀ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਖਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਜੋ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਫਰਾਡ ਕੰਟਰੋਲ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।