ਘਰੇਲੂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ
Sridhar Vembu, Zoho Corporation ਦੇ ਬਾਨੀ, ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਪਰਤਣ ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। Vembu ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਆਵੇਗਾ, ਨਾ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ 'ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਾਕਤ' ਘਰੇਲੂ ਨਵੀਨਤਾ (innovation) ਅਤੇ ਟੈਕ ਅਗਵਾਈ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ X 'ਤੇ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ, ਘਰੇਲੂ ਸਮਰੱਥਾ ਜ਼ਰੂਰੀ
Vembu ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਸਿਰਫ ਆਰਥਿਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਬਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਮਜ਼ਬੂਤ ਘਰੇਲੂ ਟੈਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਬਾਹਰੀ ਮਦਦ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸਲ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਕਨੀਕੀ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੱਡੀ 'ਬ੍ਰੇਨ ਡਰੇਨ' (ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਪਲਾਇਨ) ਦੀ ਚਰਚਾ ਦਰਮਿਆਨ ਆਈ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਟੈਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਧਦਾ ਕਦਮ
ਭਾਰਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ AI (Artificial Intelligence) ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ: 4 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ IT ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ 1 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ AI ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟੈਕ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ 13.4% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੈ। Zoho Corporation ਖੁਦ ਇਸ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ।
'ਬ੍ਰੇਨ ਡਰੇਨ' ਤੋਂ 'ਬ੍ਰੇਨ ਗੇਨ' ਵੱਲ
ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ 'ਬ੍ਰੇਨ ਡਰੇਨ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸਨੂੰ 'ਬ੍ਰੇਨ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ' ਜਾਂ 'ਬ੍ਰੇਨ ਗੇਨ' ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁਨਰਮੰਦ ਭਾਰਤੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ 35 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਨਿਵੇਸ਼, ਗਿਆਨ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀ ਦਿਵਸ' (Pravasi Bharatiya Divas) ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਤਾਕਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਆਪਣੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਚੋਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟੈਕ ਤਨਖਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜੋ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ AI ਡਿਵੈਲਪਰ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ AI ਖੋਜ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ AI ਗਵਰਨੈਂਸ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਇਸਦੇ ਅਪਣਾਉਣ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਮਾਪਦੰਡ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ (1.16 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਲਗਭਗ) ਇਸ ਬਾਹਰਲੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। Sridhar Vembu ਨੇ ਖੁਦ 'ਟੈਕ ਲਚਕਤਾ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਸ਼ਨ' (National Mission for Tech Resilience) ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
