Karnataka ਦੇ ਟੈੱਕ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ 2025 ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਾਲ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਫੰਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਲੇਟ-ਸਟੇਜ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟਸ (Late-Stage Investments) ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਵੈਂਚਰ ਕੈਪੀਟਲ (Venture Capital) ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
ਲੇਟ-ਸਟੇਜ ਫੰਡਿੰਗ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ
Karnataka ਦੇ ਟੈੱਕ ਫੰਡਿੰਗ 'ਤੇ 2025 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਲੇਟ-ਸਟੇਜ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ 50% ਘਟ ਕੇ $1.8 ਬਿਲੀਅਨ ਰਹਿ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ 2024 ਵਿੱਚ $3.6 ਬਿਲੀਅਨ ਸੀ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦੌਰ ਦੇ ਉਲਟ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਵਧੇਰੇ ਚੋਣਵੇਂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫਿਟੇਬਿਲਟੀ (Profitability) ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰਸਤੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ (Expansion) ਯੋਜਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, Zepto ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਵਿੱਚ $450 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਰੇਜ਼ ਨਾਲ $7 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, Karnataka ਦੀ ਟੈੱਕ ਫੰਡਿੰਗ $3.8 ਬਿਲੀਅਨ 'ਤੇ ਆ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ 2024 ਦੇ $5.4 ਬਿਲੀਅਨ ਅਤੇ 2023 ਦੇ $5.0 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 28% ਅਤੇ 23% ਘੱਟ ਹੈ।
ਅਰਲੀ-ਸਟੇਜ ਫੰਡਿੰਗ 'ਚ ਦਿਖੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ
ਲੇਟ-ਸਟੇਜ ਦੀ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ, ਅਰਲੀ-ਸਟੇਜ ਫੰਡਿੰਗ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿਖਾਈ। 2025 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੇ $1.6 ਬਿਲੀਅਨ ਫੰਡ ਜੁਟਾਏ। ਇਹ 2024 ਦੇ $1.2 ਬਿਲੀਅਨ ਅਤੇ 2023 ਦੇ $1.2 ਬਿਲੀਅਨ (ਲਗਭਗ) ਤੋਂ 32% ਅਤੇ 37% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ (Innovation) 'ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੀਡ-ਸਟੇਜ (Seed-Stage) ਫੰਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ, ਜੋ ਸਾਲਾਨਾ 17% ਘਟ ਕੇ $434 ਮਿਲੀਅਨ ਰਹਿ ਗਈ।
ਸੈਕਟਰ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਚ ਭਿੰਨਤਾ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫਰਕ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ (Enterprise Applications) ਨੇ $1.1 ਬਿਲੀਅਨ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ, ਜੋ 2024 ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ ਪਰ 2023 ਤੋਂ 11% ਘੱਟ ਹੈ। ਫਿਨਟੈੱਕ (Fintech) ਫੰਡਿੰਗ ਨੇ ਸਾਲਾਨਾ 47% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ $1.0 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ 2023 ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਫਿਨਟੈੱਕ ਸੈਕਟਰ H1 2025 ਵਿੱਚ $889 ਮਿਲੀਅਨ ਫੰਡਿੰਗ ਨਾਲ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਰਿਟੇਲ ਟੈੱਕ (Retail Tech) ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫੰਡਿੰਗ 2024 ਦੇ $1.4 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ $920 ਮਿਲੀਅਨ ਰਹਿ ਗਈ।
ਡੀਲ ਸਾਈਜ਼ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਮਾਰਕੀਟ ਗਤੀਵਿਧੀ
2025 ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਗੱਲ ਸੀ ਵੱਡੇ ਡੀਲਜ਼ (Large-Ticket Deals) ਦੀ ਘਾਟ। ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਰਾਊਂਡ $100 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਕਿ 2024 ਅਤੇ 2023 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਨੌਂ-ਨੌਂ ਰਾਊਂਡਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਨਵੇਂ ਯੂਨੀਕੋਰਨ (Unicorns) ਬਣਨ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵੀ ਘੱਟੀ, 2025 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਨਵੇਂ ਯੂਨੀਕੋਰਨ ਬਣੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2024 ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੰਜ ਸਨ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੈਪੀਟਲ (Private Capital) ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੁਸਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪਬਲਿਕ ਮਾਰਕੀਟ (Public Market) ਵਿੱਚ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਧੀ। ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਨੌਂ ਆਈ.ਪੀ.ਓ (IPOs) ਲਾਂਚ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ Groww ਅਤੇ Ather Energy ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਐਗਜ਼ਿਟ (Exit) ਗਤੀਵਿਧੀ ਸਥਿਰ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 46 ਐਕੁਆਇਜ਼ੀਸ਼ਨ (Acquisitions) ਹੋਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ Groww ਦੁਆਰਾ Fisdom ਦਾ $150 ਮਿਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਐਕੁਆਇਜ਼ੀਸ਼ਨ ਮੁੱਖ ਸੀ। Bengaluru ਸੂਬੇ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਫੰਡਿੰਗ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੁੱਲ ਟੈੱਕ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਫੰਡਿੰਗ 2025 ਵਿੱਚ $10.5 ਬਿਲੀਅਨ ਰਹੀ, ਜੋ ਕਿ 2024 ਤੋਂ 17% ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤੀਜਾ ਗਲੋਬਲ ਸਥਾਨ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ।