ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ: ਗਲੋਬਲ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ 'ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਛਾਲ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ Production Linked Incentive (PLI) ਸਕੀਮ ਦੇ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਸੁਧਰੇ ਹੋਏ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਧਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਲਈ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ (Electronic Components) ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਐਲਾਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ₹40,000 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਸਕੀਮ ਅਤੇ AI ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਲਈ ਟੈਕਸ ਛੋਟ, ਨੇ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਲਿਸੀ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਉਣ ਅਤੇ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਯੂਨਿਟਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
ਨੌਕਰੀਆਂ 'ਚ ਰਿਕਾਰਡ ਵਾਧਾ, 1.5 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਟੀਚਾ
ਇਸ ਨਵੀਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਅਤੇ IT ਮੰਤਰੀ ਅਸ਼ਵਨੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ, IT ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਕੈਪੇਬਿਲਟੀ ਸੈਂਟਰਜ਼ (GCCs) ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਕਰੀਆਂ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 1.5 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਅਤੇ AI ਵਰਗੇ ਖਾਸ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਅਤੇ AI 'ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ
ਸਰਕਾਰ 'ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ 2047' ਦੇ ਟੀਚੇ ਤਹਿਤ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਅਤੇ AI ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ PLI ਸਕੀਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਪੈਕੇਜ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਗਲੋਬਲ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਰਹਿ ਸਕਣ। ਇਸ ਪਾਲਿਸੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਵੈਲਿਊ ਚੇਨ (Value Chain) ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਉਪਕਰਨਾਂ, ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਿੱਪ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗਾ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਅਤੇ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਸਿਹਤ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਸੈਕਟਰ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਗੁਣਾ ਵਧਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਐਕਸਪੋਰਟ (Exports) ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਗਲੋਬਲ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। Dixon Technologies ਵਰਗੀਆਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 55-60x ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ TCS ਵਰਗੀਆਂ IT ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ 30-35x ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ। PLI ਸਕੀਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਬੂਸਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ (Valuation) ਵਧੀ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ (Analysts) ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਖ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।