ਭਾਰਤ ਦੀ AI ਹੈਲਥ ਵਿੱਚ ਬੱਲੇ-ਬੱਲੇ: 85% ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤੋਂ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ!

AI ਹੈਲਥ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦਬਦਬਾ

ਬੋਸਟਨ ਕੰਸਲਟਿੰਗ ਗਰੁੱਪ (BCG) ਦੇ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਖਪਤਕਾਰ ਨਿੱਜੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਟੂਲਜ਼ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 85% ਲੋਕ AI-ਅਧਾਰਿਤ ਸਿਹਤ ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਅਮਰੀਕਾ ( 50% ), ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ( 43% ) ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ( 34% ) ਵਰਗੇ ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

AI ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕਾਰਨ

ਇਸ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੈ। 78% ਜਨਰੇਸ਼ਨ Z (Gen Z) ਅਤੇ 71% ਮਿਲੇਨੀਅਲਜ਼ (Millennials) ਆਪਣੇ ਸਿਹਤ ਰੁਟੀਨ ਵਿੱਚ AI ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਲਈ, AI ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ 'ਐਕਸੈਸ ਐਕਸਟੈਂਡਰ' (Access Extender) ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਮਹਿੰਗੇ ਸਿਹਤ ਸਿਸਟਮਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨੈਵੀਗੇਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ AI ਚੈਟਬਾਟਸ ਅਤੇ ਵੇਅਰੇਬਲ ਡਿਵਾਈਸਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਖਪਤਕਾਰ ਹੁਣ 'ਏਜੰਟਿਕ AI' (Agentic AI) ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਐਡਵਾਂਸ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਪੌਂਇੰਟਮੈਂਟਸ, ਰੈਫਰਲਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਡਰੱਗ ਇੰਟਰੈਕਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਫਲੈਗ ਕਰ ਸਕੇ।

ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ

ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਡਰ ਕਿ AI ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਵੇਗਾ, ਦੇ ਉਲਟ, ਅਧਿਐਨ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮਾਡਲ (Hybrid Model) ਦੀ ਤਰਜੀਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਰੀਜ਼ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪਹੁੰਚ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ AI ਟੂਲਜ਼ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ। ਇਸ ਏਕੀਕਰਨ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਣ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਭਰੋਸੇ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ

ਵਿਆਪਕ ਅਪਣੱਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਡਾਟਾ ਪ੍ਰਾਈਵੇਸੀ ( 62% ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ) ਅਤੇ AI-ਅਧਾਰਿਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ( 59% ) ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ। BCG ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ AI ਏਕੀਕਰਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਭਰੋਸੇ ਦੇ ਇਹ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੰਸਥਾ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਲਾਗੂਕਰਨ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਡਾਟਾ ਢਾਂਚਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ AI ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਹੈਲਥ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਂਟ ਪੋਰਟਲਾਂ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲੀ ਸਰਗਰਮ ਆਬਾਦੀ, ਜੇਕਰ ਸ਼ਾਸਨ, ਭਰੋਸਾ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਡਿਲੀਵਰੀ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ 'ਲੀਪਫ੍ਰੌਗ' (leapfrog) ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨੋਖਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।