CLSA ਦੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਡਰ
ਗਲੋਬਲ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਹਾਊਸ CLSA ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਡੀਆ ਦੇ IT ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ AI (Artificial Intelligence) ਦੇ ਡਿਸਰੱਪਸ਼ਨ (Disruption) ਦਾ ਡਰ ਸ਼ਾਇਦ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, CLSA ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ AI ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮਕਾਜ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਲਤਾ (Efficiency) ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ (Productivity) ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ IT ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲਣ ਲਈ। ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਇਸ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ AI ਮੈਨੇਜਡ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ (Managed Services) ਦੇ ਮਾਲੀਏ (Revenue) ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
CLSA ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਜਤਾਇਆ ਹੈ। ਮਿਡ-ਕੈਪ (Mid-cap) IT ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ Coforge ਅਤੇ Persistent Systems ਨੂੰ, ਜਦਕਿ ਲਾਰਜ-ਕੈਪ (Large-cap) ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ Tech Mahindra ਅਤੇ Infosys ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸਟਾਕਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, CLSA ਨੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ Valuation 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ੱਕ ਕਾਰਨ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ IT ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ Price Target ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੱਕ ਮਾਧਿਅਮ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਸੰਭਾਵਨਾ (Growth Visibility) ਬਾਰੇ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ AI ਦੇ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ।
AI ਦੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਮੈਕਰੋ ਪਿਛੋਕੜ ਕਾਰਨ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਰੁਖ ਇਸ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। Nifty IT Index ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਲ ਕਾਫੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਫਰਵਰੀ 2025 ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੰਡੈਕਸ 6% ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਿੱਗਿਆ, ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 2024 ਤੋਂ ਜੂਨ 2025 ਤੱਕ ਲਗਭਗ 10% ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਫਰਵਰੀ 22, 2026 ਤੱਕ, ਇਹ ਇੰਡੈਕਸ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ 16% ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 2025 ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੋਂ 30% ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ₹5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪਿਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (Market Capitalization) ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।
ਇਸ ਸੈੱਲ-ਆਫ (Sell-off) ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ: ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ (Global Economic Slowdown) ਜੋ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਬਜਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ (Geopolitical Uncertainties), ਟੈਰਿਫ (Tariffs), ਅਤੇ AI ਦਾ IT ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਦਲਣ ਦਾ ਡਰ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਲੀਏ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ (Revenue Cyclicality) ਅਤੇ ਮਾਰਜਿਨ (Margins) ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, Jefferies ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ AI ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੈਨੇਜਡ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਵਿੱਚ 14-16% ਤੱਕ ਮਾਲੀਆ ਘੱਟ (Revenue Deflation) ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਤਰ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ 30-65% ਤੱਕ Valuation 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ Infosys, TCS, ਅਤੇ HCL Technologies ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਰੇਟਿੰਗ ਘਟਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੰਪੀਟੀਟਿਵ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਅਤੇ ਮੁੱਲਾਂਕਣ (Valuation)
ਇਸ ਸਮੇਂ, ਇੰਡੀਅਨ IT ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ Valuation Multiples 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। Tata Consultancy Services (TCS) ਅਤੇ Infosys ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਨਾਮ ਲਗਭਗ 19-20x ਦੇ P/E Ratio 'ਤੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ HCL Technologies ਲਗਭਗ 22-23x 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਮਿਡ-ਕੈਪ IT ਫਰਮਾਂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ 'ਤੇ ਹਨ। Persistent Systems ਦਾ P/E Ratio ਲਗਭਗ 43-53x, Coforge ਦਾ 34-43x, ਅਤੇ LTIMindtree ਦਾ 27-32x ਹੈ। CLSA ਦੁਆਰਾ Coforge ਅਤੇ Persistent Systems ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ Valuation ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Execution Capabilities) ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ Price Target ਘਟਾਏ ਗਏ ਹਨ। Jefferies ਵਰਗੀਆਂ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਫਰਮਾਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੱਧ-ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੁਸਤੀ (Agility) ਲਈ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ AI-ਸੰਬੰਧੀ ਜੋਖਮਾਂ ਕਾਰਨ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
AI ਅਪਣਾਉਣ ਅਤੇ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਮੰਗ
ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ BFSI (68%) ਅਤੇ ਟੈਕ (60-65%) ਵਿੱਚ AI ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ Generative AI ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਪਰ, ਇਹ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫੇ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਹੈ। AI-ਸੰਚਾਲਿਤ ਉਤਪਾਦਕਤਾ (Productivity) ਲਾਭ (25-50%) ਅਤੇ ਮਾਰਜਿਨ ਵਾਧਾ (200-400 bps) ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਕਮੀ (Talent Shortages) ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ (Infrastructure) ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਰਗੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਰਵਾਇਤੀ ਮੈਨੇਜਡ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਤੋਂ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ (Consulting) ਅਤੇ ਲਾਗੂਕਰਨ (Implementation) ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੱਲ ਮੋੜਾ, ਮਾਲੀਏ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ (Operational Adjustments) ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ।
ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 (FY26) ਲਈ ਭਾਰਤੀ IT ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸਾਵਧਾਨੀ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਲੀਆ ਵਿਕਾਸ (Revenue Growth) ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਮਾਮੂਲੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਰੁਝਾਨਾਂ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਝਿਜਕ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚੋਣਵੇਂ ਮੱਧ-ਪੱਧਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਮੂਡ 'ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FII) ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ (Outflows) ਦਾ ਵੀ ਅਸਰ ਹੈ, ਜੋ 2025 ਦੌਰਾਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਨਵਰੀ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ, ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।
AI ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਢਾਂਚਾਗਤ ਬਦਲਾਵਾਂ, ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਗੁੰਝਲਾਂ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਰਣਨੀਤੀਆਂ (Talent Strategies) ਨੂੰ ਨੈਵੀਗੇਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ ਹੀ ਇਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ, ਲਾਭਕਾਰੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ। ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ 2025-26 ਵਿੱਚ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੂੰਜੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ (Capital Discipline) ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਨਵਾਂ ਧਿਆਨ, ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਪਣੀ AI ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ।