Apple ਦਾ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ
ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਹੁਣ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੰਬਰ 1 ਐਕਸਪੋਰਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ $30 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ Apple ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਅਹਿਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ iPhone ਐਕਸਪੋਰਟਸ ਹੀ ਲਗਭਗ $23 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਰਹੇ, ਜੋ ਕਿ ਕੁੱਲ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਐਕਸਪੋਰਟ ਵੈਲਿਊ ਦਾ ਲਗਭਗ 76% ਬਣਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ-ਲਿੰਕਡ ਇੰਸੈਂਟਿਵ (PLI) ਸਕੀਮ ਅਤੇ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਡਾਇਵਰਸੀਫਾਈ ਕਰਨ ਦੇ Apple ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਐਕਸਪੋਰਟਸ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ
ਸਿਰਫ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਪੂਰੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਸੈਕਟਰ ਨੇ ਵੀ 2025 ਵਿੱਚ $44 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਚਾਰ ਨਵੇਂ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਪਲਾਂਟ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣਗੇ। 'ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ' ਵਰਗੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਇਸ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ 2014-15 ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ 2 ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਯੂਨਿਟਸ ਸਨ, ਉੱਥੇ 2024-25 ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 300 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਐਕਸਪੋਰਟਸ ਵਿੱਚ ਉਭਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਲੋਬਲ ਰੀ-ਬੈਲੈਂਸਿੰਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਭਾਵੇਂ ਸਪਲਾਇਰ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਨੀਤੀਗਤ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪਲੇਅਰਜ਼ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਬ੍ਰਾਂਡਸ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ Apple ਲਈ ਐਕਸਪੋਰਟ-ਓਰੀਐਂਟਿਡ ਸਕੇਲਿੰਗ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨੈੱਟ ਇੰਪੋਰਟਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਧ ਰਹੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਸਰਪਲੱਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸੈਗਮੈਂਟ ਦੀ ਚਮਕ
ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਤੇਜ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ। 2025 ਵਿੱਚ, ₹30,000 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਸੈਗਮੈਂਟ ਨੇ ਵਾਲੀਅਮ ਵਿੱਚ 11% ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟਸ ਦਾ 22% ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। Apple ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਔਸਤ ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ (ASP) ਵਾਲੇ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਾਲਾਨਾ ਵੈਲਿਊ ਸ਼ੇਅਰ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਝਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਮਤ ਵਾਲੇ ਡਿਵਾਈਸ ਵੈਲਿਊ ਗ੍ਰੋਥ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਧਦੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਕ ਹੈ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਾਹ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਐਕਸਪੋਰਟ ਰੁਖ ਸੰਭਾਵੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਤਣਾਅ ਦਾ ਘੱਟਣਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਾਗਤ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਰਿਫ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਚੀਨ ਤੋਂ ਮੁੜ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਮੋਮੈਂਟਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਵੇਂ ਭਾਰਤ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਪਰ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ ਲਈ ਅਜੇ ਵੀ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਰਗਾ ਸਪਲਾਇਰ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਣਾ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। Apple ਦੀ ਪੰਜ ਸਾਲਾ PLI ਵਿੰਡੋ ਦਾ ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਣਾ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਐਕਸਪੋਰਟ ਗ੍ਰੋਥ ਲਈ ਵਿਚਾਰਨਯੋਗ ਹੈ।